Hollanda’dan Saab GlobalEye uçağı siparişi
Hollanda Savunma Bakanlığı, Hollanda hükümetinin bir adet Saab GlobalEye hava gözetleme uçağı satın alması için İsveç ile niyet mektubu imzalandığını açıkladı.
Hollanda Silahlı Kuvvetleri, şu anda uzun menzilli hava gözetleme görevlerini bu seviyede gerçekleştirebilen bir uçağa sahip değil. Bu nedenle ülke, söz konusu kabiliyet için kısmen NATO’nun yaşlanan AWACS filosuna güveniyor.
Hollanda’ya ait GlobalEye’ın 2031 yılında teslim edilmesi bekleniyor. Hollandalı mürettebat ise 2028’den itibaren İsveç’in kendi GlobalEye uçaklarına erişim sağlayacak. Böylece personel, kendi uçakları teslim edilmeden yıllar önce platform ve operasyonel prosedürler konusunda eğitim alabilecek ve bu süreçte söz konusu uçakları operasyonel görevlerde kullanabilecek.
GlobalEye geniş bir alanda çoklu gözetleme sağlıyor
GlobalEye, Bombardier Global 6000/6500 iş jeti temelinde geliştirildi. Uçak, Saab’ın Erieye uzun menzilli radarı ile birlikte çeşitli sensör ve haberleşme sistemleriyle donatılıyor.
Sistem; hava, deniz ve kara üzerindeki faaliyetleri uzun mesafelerden ve geniş alanlarda takip etmek üzere tasarlandı. GlobalEye, insansız hava araçları ve seyir füzeleri gibi tehditleri tespit edebilirken radar tesislerinin belirlenmesine de imkân sağlıyor.
Uçağın topladığı veriler gerçek zamanlı olarak işlenerek diğer uçaklar, gemiler ve kara birlikleriyle paylaşılabiliyor. GlobalEye ayrıca havadan komuta merkezi olarak da görev yapabiliyor.
Hollanda’ya ait uçak, İsveç’in üç GlobalEye uçağının da dahil olduğu ortak bir filoya katılacak. Böylece Hollandalı ve İsveçli mürettebat, filoda görev için müsait olan uçaklardan yararlanabilecek.
Hollanda, İsveç ile GlobalEye’ın konuşlandırılması konusunda yakın iş birliği yapılmasının, uçağın ne zaman ve nerede kullanılacağına ilişkin kararlarında daha bağımsız hareket etmesine olanak sağlayacağını belirtti. Böylece ülke yalnızca NATO’nun kontrolündeki hava gözetleme unsurlarına bağlı kalmayacak.
NATO da 10 GlobalEye için ortak tedarik planlıyor
Hollanda’nın bu satın alımı, NATO genelindeki daha büyük ve ayrı bir tedarik kararının yanında gerçekleşiyor.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Temmuz 2026’da Hollanda’nın da aralarında bulunduğu 11 müttefikin, ittifakın Boeing E-3A Sentry AWACS uçaklarından oluşan filosunun yerine kullanılmak üzere 10 adede kadar GlobalEye uçağını ortaklaşa tedarik etme konusunda anlaşmaya vardığını açıklamıştı.
1982 yılından bu yana Almanya’nın Geilenkirchen kentinden görev yapan NATO AWACS filosunun yenilenmesine yönelik bu karar, daha önce planlanan Boeing E-7A Wedgetail tedarikinden vazgeçilmesinin ardından geldi. Pentagon’un 2025 yılında kendi E-7 programını iptal etmesi sonrasında NATO da söz konusu plandan vazgeçmişti.
Saab, NATO’nun daha büyük kapsamlı siparişi için henüz resmi bir sözleşme imzalanmadığını ve NATO Destek ve Tedarik Ajansı ile resmi görüşmelerin devam ettiğini belirtiyor.
GlobalEye için Birleşik Arap Emirlikleri, Fransa ve Kanada da sipariş veren ülkeler arasında bulunuyor.
Kaynak: M5, Defence Blog
