Fransa’dan Ukrayna’ya üretim yetkisi ve Rafale kararı
Fransa, Ukrayna’nın Fransız tasarımı seyir füzeleri, güdümlü bombalar ve hava savunma önleme füzelerini kendi topraklarında üretmesine izin vereceklerini duyurdu.
Reuters’ın aktardığına göre bu karar, Ukrayna’ya 2028 yılından itibaren 16 adet Rafale savaş uçağı teslim edileceğinin teyit edilmesiyle birlikte açıklandı. Bu tarih, Fransız yetkililerin Kiev’in uzun süredir gündemde olan Rafale talebi için ilk kez somut bir teslimat takvimi vermesi anlamına geliyor.
Macron açıklamayı, Paris’te Ukrayna’nın Batılı destekçilerinden oluşan ve savaş boyunca askeri ile mali yardımları koordine etmek amacıyla defalarca toplanan “Gönüllüler Koalisyonu” kapsamında yaklaşık 25 dünya lideriyle gerçekleştirilen toplantının ardından yaptı.
“Bugün öğleden sonra Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ile iki ülke arasında bir yol haritası üzerinde anlaşmaya vardık. Bu yol haritası, geçtiğimiz kasım ayında ikili savunma iş birliğimiz konusunda prensipte varılan mutabakatın uygulanmasını içeriyor.”
Macron, bu ifadeleri toplantı sonrası düzenlenen basın toplantısında kullandı.
Üretim lisansı ve Rafale teslimatı
İmzalanan lisans anlaşması, Fransa’nın Ukrayna’ya verdiği desteğin niteliğinde önemli bir değişime işaret ediyor. Paris yönetimi, kendi sınırlı seyir füzesi ve güdümlü bomba stoklarını tüketerek Ukrayna’ya sevkiyat yapmak yerine, bu silahların ülkede üretilmesine imkân sağlayacak teknik altyapıyı Kiev’e devredecek.
Bu yaklaşım sayesinde Ukrayna’daki tesislerin SCALP seyir füzesi, AASM Hammer hassas güdümlü bomba ve Aster-30 önleme füzesi üretimini uzun vadeli şekilde sürdürebileceği değerlendiriliyor. Özellikle Aster-30’un, Kiev’i savunan Ukrayna’ya ait SAMP/T bataryaları tarafından Rus balistik ve seyir füzelerine karşı gerçek muharebe koşullarında başarıyla kullanıldığı belirtiliyor.
“Bu proje, 16 adet Rafale uçağı ile bunlara eşlik edecek silah sistemlerinin tedarikini kapsıyor. İlk uçuşlar 2028–2029 döneminde gerçekleştirilebilir ve personel eğitimi önümüzdeki aylarda başlayacak.”
Macron’un verdiği 16 uçaklık rakam, Kasım 2025’te gündeme gelen daha geniş kapsamlı hedefin ilk somut dilimi olarak görülüyor. Söz konusu deklarasyon, Ukrayna’nın 2035 yılına kadar 100 adede kadar Rafale F4 savaş uçağı satın almasının önünü açmıştı. Son açıklamayla birlikte ilk kez kesin teslimat tarihi ve net uçak sayısı ortaya konmuş oldu.
Patriot benzeri model ve Freyja projesi
Macron’un kararı, birkaç gün önce ABD Başkanı Donald Trump’ın Ukrayna’nın Patriot hava savunma sistemi için önleme füzelerini kendi topraklarında üretmesine izin vereceğini açıklamasının ardından geldi. Böylece Fransa da benzer bir üretim lisanslama modelini kendi sistemleri için uygulamaya koymuş oldu.
Ukrayna Devlet Başkanı Zelenski’nin daha önce verdiği bilgilere göre Patriot önleme füzelerinin birim maliyeti yaklaşık 4 milyon dolar seviyesinde bulunuyor. Rusya’nın yoğun füze ve İHA saldırıları nedeniyle Ukrayna’nın hava savunma stoklarının yetersiz kalması, Washington ve Paris’i doğrudan sevkiyat yerine yerel üretim lisansına yönelten temel etkenlerden biri olarak gösteriliyor.
Paris’teki zirvede ayrıca Ukrayna’nın balistik füze savunma açığını kapatmaya yönelik ikinci önemli bir adım da açıklandı. United24 Media’nın haberine göre Zelenski, Avrupa ortaklarıyla birlikte “Freyja” adı verilen ortak bir anti-balistik füze savunma sistemi geliştirdiklerini ve sistemin önümüzdeki 12 ay içinde operasyonel hale gelebileceğini söyledi.
Fransa ve Ukrayna’nın yanı sıra Almanya, İtalya, İspanya, Hollanda, İsveç, Norveç ve Danimarka’nın da aralarında bulunduğu 10 ülke, zirvede Entegre Anti-Balistik Füze Koalisyonu’na resmen katıldı. Koalisyonun amacı, Rusya, İran ve Kuzey Kore arasındaki askeri iş birliğinin derinleşmesiyle artacağı değerlendirilen balistik füze tehdidine karşı ortak bir savunma mimarisi oluşturmak.
Zelenski toplantıda yaptığı değerlendirmede, Rusya’nın Ukrayna şehir ve köylerine yönelik balistik füze saldırılarını “son büyük koz” olarak gördüğünü ve bunun sivil direnci kırmayı hedeflediğini söyledi. Bu değerlendirme, özellikle İskender ve Kinjal tipi Rus balistik füzelerine karşı başarıyla kullanıldığı bilinen Franco-İtalyan ortak yapımı SAMP/T sisteminin Ukrayna için kritik önemini bir kez daha gündeme taşıdı.
Kaynak: M5, Defence Blog
