Fransa, Airbus Aliaca VTOL versiyonunu İlk kullanan ülke olacak
Fransız Donanması, Airbus Helicopters tarafından geliştirilen Aliaca dikey kalkış ve iniş kabiliyetine sahip (VTOL) insansız hava sisteminin (İHS) ilk kullanıcısı olmaya hazırlanıyor.
Airbus Helicopters, Fransa Savunma Tedarik Dairesi’nin (DGA) SMDM programı kapsamında mevcut sözleşmede değişikliğe giderek Aliaca’nın VTOL konfigürasyonunu sipariş ettiğini duyurdu.
Airbus Helicopters’in açıklamasına göre DGA, SMDM sözleşmesine ek protokolü onayladı. Yeni VTOL sürümünün teslimatlarının, DGA liderliğinde yürütülecek yeterlilik (kalifikasyon) kampanyasının ardından Mayıs 2026’da başlaması planlanıyor. Fransa, 2022’den bu yana Deniz Kuvvetleri için toplam 34 adet Aliaca sistemi sipariş etmiş durumda.
Airbus Helicopters Aliaca Program Direktörü Christophe Canguilhem, “Aliaca’nın VTOL versiyonunu ilk kez Fransız Donanmasına teslim edecek olmaktan gurur duyuyoruz” dedi. Canguilhem, Aliaca’nın yıllardır hem gemilerden hem de kara konuşlu olarak başarıyla kullanıldığını vurgulayarak, Fransız Donanması’nda SMDM olarak adlandırılan sistemin sahadaki potansiyelini kanıtladığını ifade etti. VTOL konfigürasyonuyla birlikte sistemin daha esnek kullanım imkânı sunacağını belirten Canguilhem, bu sözleşme değişikliğinin çözümün olgunlaştığını ve küresel müşteriler için hazır olduğunu gösterdiğini kaydetti.
Airbus Helicopters’in verdiği bilgilere göre Aliaca VTOL, 2024’ün sonu ile 2025 boyunca hem kara hem de deniz ortamında test edildi. Nisan 2025’te tanıtılan sistem, Fransız Donanması’nda operasyonel olarak kanıtlanmış sabit kanatlı Aliaca’dan hareketle bir yıldan kısa sürede geliştirildi.
Aliaca VTOL, dört pervaneli yapısı sayesinde dikey kalkış ve iniş yapabilen, uçuş esnasında ise sabit kanatlı itki sistemini kullanan taktik sınıf bir mini İHA olarak tanımlanıyor. Azami kalkış ağırlığı 25 kilogram olan platform, 3,5 metre kanat açıklığına ve 2,1 metre uzunluğa sahip. Sistem, iki saate kadar havada kalış süresi ve 50 kilometrelik operasyonel menzil sunuyor.
Şirket açıklamasında, Aliaca VTOL’un kamera, jiroskopik olarak stabilize edilmiş elektro-optik/kızılötesi sensör ve yüzlerce kilometre yarıçapta gemileri tespit edebilen Otomatik Tanımlama Sistemi (AIS) ile donatıldığı belirtildi. Bu yeteneklerin deniz gözetleme ve durumsal farkındalık görevlerini hem deniz hem de kara konuşlu platformlardan desteklemek üzere tasarlandığı ifade edildi.
Airbus Helicopters, VTOL versiyonunun mevcut SMDM sisteminin performans ve mimarisini korurken, konuşlandırma süresini ve lojistik gereksinimleri azalttığını vurguladı. Özel fırlatma ve geri kazanım ekipmanına ihtiyaç duyulmaması, sistemin daha geniş bir gemi yelpazesinde kullanılmasına olanak tanıyor. Operatörler, sabit kanatlı sürümle birlikte halihazırda kullanılan ve “kanıtlanmış, kullanımı kolay” olarak nitelendirilen yer kontrol istasyonunu kullanmayı sürdürecek.
DGA tarafından kalifiye edilen ve 2022’den bu yana operasyonel olan SMDM, Fransız Donanması tarafından “uzaktan dürbün” olarak tanımlanıyor. Sistem hâlihazırda açık deniz devriye gemileri, denizaşırı devriye platformları ve gözetleme fırkateynlerinde görev yapıyor. 2023 yazından bu yana ise İngiliz Kanalı’nda arama-kurtarma faaliyetlerini desteklemek amacıyla Fransa kıyılarından da konuşlandırılıyor.
Airbus Helicopters’e göre VTOL konfigürasyonu, Aliaca’nın Fransız Donanmasına ait ilave gemi sınıflarından da kullanılmasını mümkün kılacak. Planlanan görevler arasında taktik durumsal farkındalığın sürdürülmesi, yasa dışı faaliyetlerle mücadele, deniz trafiği ve kıyı gözetimi, arama-kurtarma operasyonları ve şüpheli davranışların tespiti yer alıyor. Uzun vadede sistemin Fransa’nın kıyı gözetleme ağının bir parçası olarak kara konuşlu görevlerde de kullanılması hedefleniyor.
Yeni VTOL konfigürasyonunun, 2026’nın başında kara ve deniz denemelerini kapsayan DGA liderliğinde bir kalifikasyon sürecine girmesi ve ardından operasyonel ilan edilmesi planlanıyor. Airbus Helicopters, mevcut sabit kanatlı SMDM sürümünün ise donatılmış gemilerde hizmette kalmaya devam edeceğini ve en az yedi yıl daha operasyonel durumda tutulacağını bildirdi.
Kaynak: M5
