Danimarka ordusu MQ-9B SeaGuardian testlerine başladı
Danimarka Silahlı Kuvvetleri, Kuzey Kutbu ve Kuzey Atlantik’te Rusya’nın deniz faaliyetlerini daha yakından takip edebilmek amacıyla MQ-9B SeaGuardian insansız hava araçlarını kendi hava sahasında test etmeye başladı.
Danimarka merkezli TV 2’nin haberine göre ilk deneme uçuşlarında Danimarkalı personel, Alman Hava Kuvvetleri ile koordineli çalıştı. Almanya, Jutland Yarımadası kıyıları boyunca kendi insansız hava aracını uçurarak Danimarka’nın yeni sistemle gerçekleştirdiği keşif-gözetleme faaliyetlerine destek verdi.
MQ-9B’ler 2028’de operasyonel olacak
Danimarka, uzun süreli keşif ve gözetleme görevleri için toplam dört MQ-9B SeaGuardian tedarik ediyor. Yaklaşık 600 milyon dolarlık program kapsamında alınan İHA’ların 2028 yılında operasyonel hizmete girmesi planlanıyor.
MQ-9B, yüksek irtifada uzun süre görev yapabilen bir MALE sınıfı insansız hava aracı. SeaGuardian konfigürasyonu özellikle deniz karakol, istihbarat, gözetleme ve keşif (ISR) görevlerine yönelik sensör ve haberleşme altyapısıyla öne çıkıyor.
Danimarka açısından sistemin en önemli avantajı, geniş deniz alanlarının insanlı devriye uçaklarına kıyasla daha uzun süre havada kalabilen insansız platformlarla sürekli izlenebilmesi.
Aalborg yeni İHA filosunun merkezi olacak
Danimarka, MQ-9B filosunun ana üssü olarak Aalborg Hava Üssü’nü belirledi. Üste yeni İHA operasyonlarını destekleyecek altyapının inşası devam ederken yaklaşık 100 personelin de MQ-9B operasyonları için eğitildiği bildiriliyor.
Danimarka Hava Kuvvetleri ayrıca dört MQ-9B’nin işletilmesinden sorumlu olacak 729. Filo’yu oluşturdu.
Bu yapılanma, Danimarka’nın geleneksel savaş uçağı merkezli hava gücünün yanında, uzun menzilli ve sürekli istihbarat sağlayabilen insansız sistemleri de kalıcı bir operasyonel kapasiteye dönüştürme hedefini ortaya koyuyor.
Asıl hedef GIUK Gap
MQ-9B’lerin temel görevlerinden biri, Grönland, İzlanda ve Birleşik Krallık arasındaki GIUK Gap olarak bilinen stratejik deniz geçiş hattının izlenmesi olacak.
GIUK Gap, Kuzey Atlantik ile Arktik arasındaki deniz ulaşımının kontrolü açısından kritik öneme sahip. Soğuk Savaş döneminden itibaren Sovyet ve daha sonra Rus denizaltıları ile savaş gemilerinin Kuzey Atlantik’e çıkış güzergâhlarının izlenmesinde önemli bir bölge olarak değerlendiriliyor.
Danimarka’nın MQ-9B yatırımı, özellikle Rusya Kuzey Filosu’na bağlı savaş gemileri ve denizaltılarının hareketlerinin izlenmesini güçlendirmeyi amaçlıyor.
Burada Danimarka’nın sahip olduğu Grönland ve Faroe Adaları da kritik bir stratejik avantaj sağlıyor. Böylece Kopenhag, Kuzey Atlantik ile Arktik arasındaki geniş coğrafyada NATO’nun deniz gözetleme ağının önemli unsurlarından biri haline gelmeyi hedefliyor.
Almanya ile ortak operasyon modeli
İlk test uçuşlarının Alman Hava Kuvvetleri ile koordineli yürütülmesi de dikkat çekiyor. Almanya’nın Jutland kıyıları boyunca kendi İHA’sını kullanması, iki ülkenin ortak hava sahası gözetleme ve deniz hedeflerinin takip edilmesi konusunda birlikte çalıştığını gösteriyor.
Bu tür müşterek faaliyetler, yalnızca İHA operatörlerinin eğitimine değil, farklı NATO ülkelerinin sensörlerinden elde edilen verilerin ortak operasyon merkezlerine aktarılması ve değerlendirilmesine yönelik prosedürlerin geliştirilmesine de katkı sağlayabilir.
Özellikle Baltık Denizi, Kuzey Denizi, Kuzey Atlantik ve Arktik bölgelerinde Rusya’nın deniz faaliyetlerine ilişkin istihbarat paylaşımının artması, NATO’nun kuzey kanadındaki erken uyarı kapasitesini güçlendirebilir.
Danimarka’nın Arktik gözetleme kapasitesi güçleniyor
MQ-9B SeaGuardian programı, Danimarka’nın yalnızca yeni bir İHA filosu edinmesinden daha geniş bir anlam taşıyor. Danimarka, Grönland ve Faroe Adaları üzerinden sahip olduğu stratejik konumu, uzun süre havada kalabilen deniz gözetleme İHA’ları ve NATO müttefikleriyle geliştirdiği müşterek operasyonlarla desteklemeye çalışıyor.
Özellikle Rusya’nın Kuzey Filosu’nun Arktik’teki faaliyetlerinin ve Kuzey Atlantik’e açılan güzergâhlarının izlenmesi açısından MQ-9B’ler, Danimarka’nın mevcut deniz ve hava gözetleme kapasitesine önemli bir takviye sağlayacak.
Dört adet SeaGuardian’ın 2028’de tamamen operasyonel hale gelmesiyle Kopenhag’ın GIUK Gap’teki sürekli keşif-gözetleme kapasitesinin önemli ölçüde artması bekleniyor.
Kaynak: M5, Militaryni
