Çin’in devasa insansız hava aracı test ediliyor
Çin’in şimdiye kadar tespit edilen en büyük gizli insansız hava aracının, ülkenin gizli bir hava üssünde test edildiğini gösteren yeni uydu görüntüleri ortaya çıktı. Görüntüler, sosyal medyada söz konusu programı takip eden analistler tarafından paylaşıldı.
Havacılık araştırmacısı Andreas Rupprecht, LinkedIn üzerinden yaptığı paylaşımda, gayriresmî olarak WZ-X olarak adlandırılan hava aracını gösteren iki yeni görüntünün sızdırıldığını ve uçağın Malan Hava Üssü olduğu değerlendirilen bir tesiste görüntülendiğini belirtti.
Savunma yayın organı The War Zone tarafından da aktarılan ve sosyal medyada paylaşılan başka bir görüntüde ise hava aracının firar kenarı (trailing edge) ayrıntılı şekilde görülüyor. Analistler, söz konusu bölümün radar izini azaltmak amacıyla gizlilik tasarımlarında kullanılan “sığ tırtıklı” (shallowly serrated) bir yapıya sahip olduğunu belirtiyor.
Çin hükümeti veya Çin ordusu, hava aracının varlığını, adını ya da görevini henüz doğrulamadı. WZ-X hakkında şimdiye kadar elde edilen bilgilerin tamamı ticari uydu görüntüleri ve bu görüntüleri inceleyen analistlerin değerlendirmelerine dayanıyor.
Malan, Çin’in “Area 51″i mi?
Sincan Uygur Özerk Bölgesi’nde bulunan Malan Hava Üssü, Rupprecht’e göre Çin hava kuvvetlerinin insansız hava araçları için ana test merkezine dönüşmüş durumda. Çin askeri havacılığı ve uçak seri numaraları üzerine uzun yıllardır araştırmalar yapan Rupprecht, üssün aynı zamanda 178’inci İHA Tugayı’na ev sahipliği yaptığını belirtiyor.
2022’den itibaren çekilen uydu görüntüleri, tesisin istikrarlı şekilde genişlediğini ortaya koyuyor. Yeni hangarlar ve taksi yollarının, analistlere göre WZ-X ile GJ-X olarak adlandırılan ve henüz kimliği kesin olarak belirlenemeyen ikinci bir gizli muharip drone programıyla bağlantılı olduğu değerlendiriliyor.
Rupprecht, uzak çöl konumu ve Çin’in en gizli uçak programlarına ev sahipliği yapması nedeniyle Malan Hava Üssü’nü ABD’deki Area 51 ile karşılaştırıyor.
WZ-X ilk kez 2024 yılında uydu görüntülerinde tespit edildi. 2025 ve 2026 yıllarında elde edilen yeni görüntüler ise program hakkında daha fazla ayrıntı ortaya çıkardı. Analistler, hava aracını çift motorlu, uçan kanat (flying-wing) tasarımına sahip bir platform olarak tanımlıyor.
Genel tasarımı, ABD Hava Kuvvetleri’nin gizli RQ-180 insansız hava aracını andırıyor. Ancak WZ-X’in önemli ölçüde daha büyük olduğu değerlendiriliyor. Tahminlere göre aracın kanat açıklığı yaklaşık 52 metre, uzunluğu ise yaklaşık 14 metre. Bu kanat açıklığı, B-2 Spirit bombardıman uçağından dahi daha geniş.
The War Zone, söz konusu kanat açıklığının WZ-X’i bugüne kadar tespit edilen en büyük Çin yapımı uçan kanat tasarımı haline getirdiğini bildirdi.
Rupprecht, hava aracındaki iki motorun, gövdenin üst bölümünde bulunan tek bir hava alığından hava çekiyor gibi göründüğünü belirtti. Söz konusu hava girişinin, radar kesit alanını azaltmak amacıyla tasarlandığı değerlendirilen özel bir ağ yapısıyla korunduğu ifade ediliyor.
Analistler WZ-X’in menzilinin 20 bin kilometrenin üzerinde olabileceğini tahmin ediyor. Hava aracının normal seyir irtifasının yaklaşık 18-20 kilometre, seyir hızının ise Mach 0,5-0,65 arasında olduğu öne sürülüyor.
Bazı kaynaklar, aracın Jiangsu eyaletindeki Nantong Üniversitesi tarafından geliştirildiğini iddia etse de bu bilgi bağımsız olarak doğrulanmış değil.
Malan’dan elde edilen uydu görüntüleri, WZ-X’in yakınında ikinci büyük bir uçan kanat tasarımının da bulunduğunu gösteriyor. Analistler yaklaşık 42 metrelik kanat açıklığına sahip bu platformu daha ağır bir “cranked-kite” tasarımı olarak nitelendiriyor.
Söz konusu aracın daha düşük irtifa görevleri için tasarlanmış olabileceği ve hem keşif-gözetleme hem de uzun menzilli taarruz görevlerini yerine getirebileceği değerlendiriliyor.
The War Zone ayrıca aynı üste Çin’in altıncı nesil savaş uçağı tasarımlarını andıran daha küçük, kuyruksuz bir drone ile Y-20 ağır nakliye uçağının da görüntülendiğini belirtiyor. Bu durum, Malan’ın tek bir projeden ziyade aynı anda birden fazla gizli hava aracı programını desteklediğine işaret ediyor.
Bununla birlikte analistler, bir hava aracının uydu görüntülerinde görülmesinin onun operasyonel bir silah sistemi olduğu anlamına gelmediği konusunda uyarıyor. WZ-X’in kesin görev tanımı, keşif, iletişim rölesi veya uzun menzilli taarruz amacıyla kullanılıp kullanılmayacağı, üreticisi ve resmî adı halen doğrulanmış değil.
Kaynak: M5, Defence Blog
