Belçika’dan Ukrayna’ya F-16 takvimi
Belçika Savunma Bakanlığı, Ukrayna’ya taahhüt edilen tüm F-16 savaş uçaklarının 2029 yılı sonuna kadar teslim edilmesini planlıyor.
Le Soir gazetesinin, Le Vif’te yayımlanan bilgilere dayandırdığı habere göre teslimatların büyük bölümü mevcut yasama döneminin son yılında gerçekleştirilecek. Uçak transfer süreci, Belçika’nın Lockheed Martin üretimi yeni F-35A savaş uçaklarını teslim almasıyla eş zamanlı ilerleyecek.
Savunma Bakanı Theo Francken’in ofisi tarafından doğrulanan güncel plana göre Belçika, 2026 yılında Ukrayna’ya 7 adet F-16 teslim edecek. Bu uçaklardan 4’ünün hizmet dışına çıkarıldığı ve Ukraynalı teknisyenlerin eğitiminde kullanıldığı belirtildi.
Plan kapsamında ayrıca 2027’de 5, 2028’de 14 ve 2029’da 27 savaş uçağının daha teslim edilmesi öngörülüyor.
Ancak teslimat takvimi ve uçak sayılarının değişebileceği ifade ediliyor. Bunun temel nedeni olarak Belçika Hava Kuvvetleri’nin operasyonel ihtiyaçları ile NATO kapsamındaki yükümlülükler gösteriliyor.
Eğitim ve F-35 gecikmesi
Belçika, Mart 2024’te Ukraynalı pilotların eğitimi için iki adet çift koltuklu F-16BM eğitim/savaş uçağını Danimarka’ya göndermişti.
Belçika Savunma Bakanlığı, ilk F-16’ların Ukrayna’ya 2025 yılında teslim edilmesi niyetini ise ilk kez 2023’te açıklamıştı.
Belçika Hava Kuvvetleri’ne bağlı eğitmenler, Romanya’nın Fetesti Hava Üssü’nde bulunan eğitim merkezinde Ukraynalı pilotlara eğitim vermeyi sürdürüyor.
Bununla birlikte Brüksel yönetimi, F-16 transfer sürecinde Lockheed Martin üretimi F-35A savaş uçaklarının teslimatlarındaki gecikmeler nedeniyle sorun yaşıyor.
Şubat 2025’te ortaya çıkan bilgilere göre Belçika, yeni nesil F-35A teslimatlarının ertelenmesi nedeniyle kendi F-16 filosunu 2025 yılında Ukrayna’ya devretmeye başlayamayacağını açıklamıştı.
Taraflar F-35 tedarik sözleşmesini 2018 yılında imzalamasına ve ilk uçakların 2023’te teslim edilmesi planlanmasına rağmen Belçika Hava Kuvvetleri bugüne kadar yalnızca 4 adet F-35 teslim alabildi. Söz konusu uçaklar Ekim 2025’te Florennes Hava Üssü’ne ulaştı.
Şubat 2026’da ise Belçika’nın daha önce sipariş ettiği 34 adet F-35A’ya ek olarak 11 yeni uçak daha satın almayı değerlendirdiği bildirildi.
Brüksel yönetiminin temel şartı, yeni uçakların son montaj ve test işlemlerinin İtalya’daki Cameri FACO tesisinde gerçekleştirilmesi oldu. Ancak İtalyan tesisindeki üretim temposunun daha yavaş olması, yeni F-35 teslimatlarını geciktirebilir. Bu durumun da eski F-16’ların Ukrayna’ya devrini daha ileri tarihlere sarkıtabileceği değerlendiriliyor.
ABD’den bakım desteği
Daha önce Militarnyi tarafından yayımlanan haberde, ABD Savunma Bakanlığı’nın Şubat 2026’da Ukrayna’ya devredilen F-16 savaş uçaklarının bakımına yönelik bir sözleşme imzaladığı aktarılmıştı.
235,4 milyon dolar değerindeki sözleşme, Belçikalı Sabena Aerospace Engineering şirketine verildi. Anlaşma kapsamında uçak ve motorların hat ile orta seviye bakım hizmetlerinin yanı sıra lojistik yönetimi desteği de sağlanacak.
Belçika’nın F-16 geçmişi
Belçika, F-16 Fighting Falcon savaş uçaklarını 1970’li yılların sonlarında NATO’nun ortak Avrupa tedarik programı kapsamında envanterine kattı. İlk uçaklar 1979 yılında teslim edilirken, resmi hizmete giriş süreci 1980’de başladı.
Belçika yalnızca uçak satın almakla kalmadı, aynı zamanda üretim sürecini de yerelleştirdi. Uçakların önemli bir bölümü, General Dynamics lisansı altında Belçikalı SABCA şirketi tarafından monte edildi. Bu süreç, ülkenin havacılık sanayi altyapısının gelişimine önemli katkı sağladı.
Belçika toplamda farklı konfigürasyonlarda yaklaşık 160 adet F-16 sipariş etti. Teslimatlar 1980’ler boyunca farklı partiler halinde gerçekleştirildi ve Hava Kuvvetleri filosunun modernizasyonu kademeli şekilde sürdürüldü.
1990’lı yıllarda ise mevcut F-16 filosunun hizmet ömrünü uzatmak amacıyla kapsamlı modernizasyon programları uygulandı. Bu çalışmalar; aviyonik sistemler, silah entegrasyonları ve hava-yer taarruz kabiliyetlerini kapsadı.
Belçika Hava Kuvvetleri günümüzde de F-16 filosunu geliştirmeye devam ediyor. Son olarak Belçika, F-16 savaş uçaklarından düşük maliyetli 70 mm FZ275 LGR lazer güdümlü roketlerle İHA imha kabiliyetini test etti.
Testlerde özellikle orta boyutlu insansız hava araçlarının tespiti, takibi ve angajmanı üzerinde duruldu. Bu mühimmatların kullanımı sayesinde hava hedeflerini vurmanın maliyetinin, geleneksel hava-hava füzelerine kıyasla ciddi ölçüde azaltılabileceği değerlendiriliyor.
Kaynak: M5, Militarnyi
