ABD’den 14 bin adet saldırı İHA’sı siparişi
ABD Savunma Bakanlığı, düşük maliyetli ve yüksek adetli tek kullanımlık saldırı İHA’larının seri üretim kapasitesini artırmaya yönelik Drone Dominance programında Neros’a 14 bin yeni sistem için sipariş verdi.
Kaliforniya merkezli şirketin açıkladığı anlaşmanın toplam değerinin 100 milyon doların üzerinde olduğu belirtiliyor.
Sipariş, Neros’un Pentagon tarafından Ağustos ayında Colorado’daki Fort Carson’da düzenlenen Gauntlet II testlerinde iki farklı görev kategorisinde de üst sıralarda yer almasının ardından geldi. Şirket ayrıca ilk Gauntlet turunda teslimat takvimlerini karşılayamayan rakip firmalardan yeniden tahsis edilen 800 ek İHA için de sipariş aldı.
14 bin İHA iki farklı görev için kullanılacak
Yeni sipariş, Neros’un Archer ailesinin iki farklı konfigürasyonunu kapsıyor.
Bunlardan Archer AI, yaklaşık 10 inçlik pervane sınıfında yer alan bir FPV saldırı İHA’sı. Sistemin öne çıkan özelliği, operatör tarafından belirlenen hedefe terminal safhada kendi başına yönelmesini sağlayan otonom güdüm kabiliyeti.
Bu özellik özellikle elektronik harp tehdidinin yoğun olduğu muharebe ortamlarında önem taşıyor. İHA ile operatör arasındaki veri bağlantısının karıştırılması veya kesilmesi durumunda sistemin hedefe yönelik uçuşunu sürdürebilmesi, klasik manuel FPV kontrolüne kıyasla daha yüksek görev sürekliliği sağlayabiliyor.
Diğer model olan Archer 5 ise daha küçük boyutlu ve özellikle meskûn mahal muharebesi ile bina içi çatışmalar için tasarlanmış bir varyant. Kompakt yapısı, dar alanlarda ve kısa mesafeli angajmanlarda kullanılmasına olanak sağlıyor.
Neros iki farklı Gauntlet II kategorisinde öne çıktı
Pentagon’un Gauntlet II değerlendirmesi Ağustos ayında Fort Carson’da gerçekleştirildi. Testlere 19 şirketin 23 farklı İHA tasarımı katıldı ve askeri personel tarafından toplam 1.858 sorti gerçekleştirildi.
Program iki ana görev kategorisine ayrıldı: uzun menzilli deep strike ve yakın mesafeli close-quarters battle.
Deep strike kategorisinde Perennial Autonomy 80,1 puanla ilk sırada yer alırken, Neros 6 bin İHA siparişiyle üçüncü oldu. Yakın mesafe muharebesi kategorisinde ise Neros 88,1 puanla birinci sırayı aldı ve 8 bin İHA siparişi kazandı.
Böylece Neros’un Gauntlet II kapsamındaki toplam siparişi 14 bin İHA’ya ulaştı. Bu rakam, program kapsamında iki test etkinliğinde sipariş edilen toplam 60 bin İHA’nın yaklaşık dörtte birine karşılık geliyor.
Pentagon ucuz saldırı İHA’larını kitlesel üretmek istiyor
Drone Dominance programının temel amacı, ABD ordusunun savaş alanında büyük miktarlarda kullanabileceği düşük maliyetli tek yönlü saldırı İHA’larının hızlı şekilde geliştirilmesi ve seri üretime geçirilmesi.
Pentagon bunun için geleneksel uzun süreli tedarik süreçleri yerine, şirketleri gerçek askeri koşullarda test ederek başarılı sistemlere doğrudan üretim siparişleri vermeye çalışıyor.
Programın toplam bütçesi yaklaşık 1,1 milyar dolar ve dört ayrı tur üzerinden yürütülüyor. Her turda şirketlerin yalnızca teknik performans göstermesi değil, aynı zamanda kısa süreler içerisinde yüksek sayıda İHA üretebilecek bir tedarik zinciri ve üretim altyapısına sahip olduğunu kanıtlaması gerekiyor.
Bu yaklaşım, Ukrayna-Rusya savaşında ve diğer son dönem çatışmalarda görülen İHA kullanımının ortaya çıkardığı önemli bir ihtiyaca cevap veriyor: yüksek teknolojiye sahip ancak pahalı birkaç sistem yerine, kayıplar karşısında hızla yenilenebilecek binlerce düşük maliyetli platform üretmek.
ABD’nin tedarik zinciri sorunu ortaya çıktı
Programın ilk turunda yaklaşık 30 bin İHA için 11 şirketle sipariş anlaşmaları yapılmıştı. Firmaların üretimin yarısını yaklaşık iki buçuk ay, kalan bölümünü ise dört buçuk ay içerisinde teslim etmesi gerekiyordu.
Ancak üreticilerin önemli bölümü ABD’nin belirli yabancı menşeli parçaların kullanımını kısıtlayan tedarik kuralları nedeniyle ciddi sorunlarla karşılaştı. Özellikle motor, sensör, batarya ve mikroçip tedarikinde yaşanan sıkıntılar üretim takvimlerini doğrudan etkiledi.
Ağustos ayına gelindiğinde 11 şirketten yalnızca üçünün ilk siparişlerini tamamlayabildiği bildirildi.
Neros ise ilk turdaki 2.400 İHA’lık siparişini Temmuz ayında tamamlayan ilk üretici oldu ve bunun karşılığında 2 bin İHA’lık ek bonus siparişi aldı. Yeni 800 adetlik siparişle birlikte şirketin Gauntlet I kapsamındaki toplam siparişi 5.200 İHA’ya yükseldi.
Haftada 1.200 Archer üretiyor
Neros’un üretim kapasitesini hızla artırdığı görülüyor. Şirket Ağustos ayında haftada yaklaşık 1.200 Archer üretim seviyesine ulaştığını açıkladı.
Aynı dönemde Neros, şirket değerlemesini 2,5 milyar dolara çıkaran 250 milyon dolarlık yeni yatırım turunu tamamladı.
Pentagon açısından bu kapasite, yalnızca belirli bir İHA modelinin tedarik edilmesinden daha büyük önem taşıyor. ABD ordusu, gelecekte uzun süreli ve yüksek yoğunluklu bir çatışmada on binlerce hatta yüz binlerce küçük saldırı İHA’sına ihtiyaç duyulabileceği varsayımıyla, ticari ölçekte üretim yapabilen savunma şirketlerinin sayısını artırmaya çalışıyor.
Üçüncü turda hedef 100 bin İHA’ya çıkabilir
Drone Dominance programının üçüncü turu 28 Eylül’de başladı. Bu aşama için yaklaşık 450 milyon dolarlık bütçe ayrılırken başlangıçta yaklaşık 60 bin İHA satın alınması ve ilave olarak 40 bine kadar sistem için opsiyon kullanılması planlanıyor.
Yarışmaya katılmak isteyen şirketlerin öncelikle yaklaşık iki ay içerisinde 400 adetlik deneme siparişini tamamlaması gerekiyor.
Bu model, Pentagon’un İHA savaşında yalnızca yeni teknolojiler geliştirmeye değil, aynı zamanda ABD savunma sanayisinin savaş koşullarında ihtiyaç duyulabilecek ölçekte üretim yapabilmesine odaklandığını gösteriyor.
Neros’a verilen 14 bin adetlik sipariş ise bu dönüşümün en dikkat çekici örneklerinden biri. Özellikle FPV tabanlı saldırı İHA’larının otonom terminal güdüm, elektronik harp ortamında görev devamlılığı ve hızlı üretim kabiliyetiyle birleştirilmesi, geleceğin düşük maliyetli mühimmat konseptinde önemli bir eğilime işaret ediyor.
Kaynak: M5, Defence Blog
