ABD, JASSM ve LRASM füze üretimini artırıyor
ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) ile ABD Hava Kuvvetleri, Uzun Menzilli Gemisavar Füze (LRASM) ve Müşterek Havadan Karaya Uzun Menzilli Taarruz Füzesi (JASSM) üretiminde önemli bir kapasite artışına gitmeye hazırlanıyor. JASSM füzesi, kısa süre önce ABD’nin İran’a yönelik hava saldırılarında da kullanılmıştı.
Plan kapsamında önümüzdeki beş ila yedi yıl içerisinde JASSM Lot 27-33 ve LRASM Lot 13-19 üretim paketleri kapsamında farklı konfigürasyon ve varyantlarda 11 bin 200 adede kadar JASSM ve LRASM tedarik edilmesi hedefleniyor. Bu da yıllık ortalama 1.000’in üzerinde füze üretimi anlamına geliyor.
Karşılaştırma yapmak gerekirse, ABD Hava Kuvvetleri’nin 2025 mali yılı bütçesi kapsamında, çok yıllı tedarik sözleşmesi çerçevesinde 450 adet JASSM ve 115 adet LRASM alımı finanse edilmişti.
2026 mali yılı bütçe talebinde ise temel savunma bütçesi ve Kongre tarafından onaylanan ek kaynaklarla birlikte 389 adet JASSM ve 118 adet LRASM daha tedarik edilmesi öngörülüyor.
İran harekâtında yoğun şekilde kullanıldı
Stratejik ve Uluslararası Araştırmalar Merkezi’nin (CSIS) 21 Nisan tarihli raporuna göre ABD ordusu, İran’daki hedeflere yönelik operasyonlarda ağırlıklı olarak AGM-158B JASSM-ER olmak üzere 1.000’in üzerinde JASSM kullandı.
Bu rakam, JASSM’yi operasyon boyunca Tomahawk seyir füzesini geride bırakarak en yoğun kullanılan taarruz mühimmatı haline getirdi.
Pentagon, İran harekâtında LRASM kullanımına ilişkin herhangi bir resmi açıklama yapmasa da füze, ABD’nin Hint-Pasifik stratejisinde kritik önemini koruyor.
Haziran ayında gerçekleştirilen Valiant Shield 2026 tatbikatında ABD Hava Kuvvetleri, B-2 Spirit bombardıman uçağına entegre edilen LRASM’nin, hizmet dışına çıkarılmış bir gemiye karşı gerçekleştirilen gerçek atışla başarıyla kullanıldığını gösterdi.
ABD Hava Kuvvetleri bütçe belgelerine göre yıllık üretim kapasitesinin 2026 yılında 860 adet JASSM ve 240 adet LRASM seviyesine ulaşması bekleniyor. Ancak yeni tedarik hedeflerinin karşılanabilmesi için bu üretim kapasitesinin daha da artırılması gerekecek.
Aynı aileden iki farklı görev
AGM-158C LRASM, genişletilmiş menzilli AGM-158B JASSM-ER füzesinden türetildi. İki füze; düşük görünürlüklü gövde yapısı, Williams F107 turbofan motoru, kanatlar, kuyruk takımı, yakıt sistemi ile birçok aviyonik bileşeni ve üretim sürecini ortak olarak paylaşıyor.
Her iki sistem de 450 kilogram (1.000 pound) ağırlığında delici-parçacık etkili harp başlığı taşıyabiliyor ve 370 kilometrenin (200 deniz mili) üzerindeki menzilleriyle uzun menzilli düşük görünürlüklü seyir füzeleri sınıfında yer alıyor. Ayrıca aynı üretim hattında imal ediliyorlar.
İki füze arasındaki temel fark ise görev profilleri ve güdüm sistemlerinden kaynaklanıyor.
JASSM, GPS destekli ataletsel seyrüsefer sistemi ve görüntüleyici kızılötesi (IIR) arayıcı başlık kullanarak sabit kara hedeflerine taarruz etmek üzere geliştirildi.
LRASM ise pasif radyo frekans sensörleri, görüntüleyici kızılötesi arayıcı başlık, iki yönlü veri bağı ve gelişmiş otonom görev algoritmaları sayesinde GPS’in kullanılamadığı veya yoğun elektronik karıştırmanın bulunduğu ortamlarda hareket halindeki savaş gemilerini tespit edip angaje olabiliyor.
Kaynak: M5, Defence Post
