ABD: B-21 Raider operasyonel test aşamasına geçti

ABD Hava Kuvvetleri yetkililerinin modern test tarihinde bir ilk olarak tanımladığı gelişmede, bir operasyonel test pilotu ile bir geliştirme test pilotu aynı B-21 Raider görevinde birlikte uçuş gerçekleştirdi.

Bu adım, ABD’nin yeni nesil nükleer bombardıman uçağının yalnızca uçabildiğini kanıtlama aşamasından, savaşabilme kabiliyetini doğrulama sürecine geçtiğinin işareti olarak değerlendiriliyor.

Uçuş, Raider Combined Test Force tarafından gerçekleştirildi. ABD Hava Kuvvetleri’ne göre bu görev, bugüne kadar tüm büyük savaş uçağı programlarında birbirinden ayrı yürütülen geliştirme ve operasyonel test süreçleri arasındaki geleneksel sınırları ortadan kaldıran ilk uygulama oldu.

Test süreçlerinde yeni yaklaşım

B-21 programında Kasım 2023’teki ilk uçuşundan bu yana yürütülen geliştirme testleri, uçağın teknik gereksinimleri karşılayıp karşılamadığını, güvenli şekilde uçup uçmadığını ve tasarlandığı performansı sergileyip sergilemediğini ölçmeye odaklanıyordu.

Operasyonel testler ise çok daha farklı bir değerlendirme alanını kapsıyor. Bu aşamada uçağın muharebe etkinliği, yoğun tehdit altındaki hava sahalarında hayatta kalma kabiliyeti ve gerçek savaş pilotlarının ihtiyaçlarını karşılayıp karşılamadığı inceleniyor.

Geçmişte bu iki süreç birbirini takip eden ayrı aşamalar halinde yürütülüyordu. Ancak ABD Hava Kuvvetleri, B-21’in olgunluk seviyesinin artık bu iki değerlendirmeyi aynı anda destekleyebilecek noktaya ulaştığına inanıyor.

Edwards Üssü’nde görev yapan ve B-21 programının operasyonel testlerinden sorumlu birim olan AFOTEC Detachment 5 Komutanı Albay Matt Guasco, gelişmenin önemini şu sözlerle anlattı:

“Pilot koltuğuna bir operasyonel test personeli, diğer koltuğa ise Hava Kuvvetleri Test Pilot Okulu mezunu bir pilot oturttuk. Modern test tarihinde bunu bir programın bu kadar erken aşamasında hiç yapmamıştık.”

“Artık savaş kabiliyetini ölçebiliyoruz”

420’nci Uçuş Test Filosu Komutanı ve Raider Combined Test Force Direktörü Yarbay Matthew Gray ise operasyonel test pilotlarının sürece dahil edilmesinin test programını kökten değiştirdiğini belirtti.

Gray, “Operasyonel test personelinin bu kadar erken aşamada ekibe katılması sayesinde artık bombardıman uçağının yalnızca uçuş özelliklerini değil, gerçek muharebe faydasını da değerlendirebiliyoruz” dedi.

ABD’nin gelecekteki stratejik bombardıman uçağı

B-21 Raider, ABD merkezli Northrop Grumman tarafından geliştirilen yeni nesil hayalet bombardıman uçağı olarak öne çıkıyor.

Uçak; dünyanın en gelişmiş hava savunma sistemlerini aşabilecek şekilde tasarlanırken, kıtalararası menzilde hem konvansiyonel hem de nükleer silah taşıma kapasitesine sahip olacak.

B-21’in hizmete girmesiyle birlikte B-2 Spirit ve zaman içerisinde B-1B Lancer filolarının yerini alması planlanıyor. Böylece ABD envanterinde yalnızca B-52 Stratofortress ile birlikte görev yapacak.

ABD Hava Kuvvetleri en az 100 adet B-21 tedarik etmeyi hedefliyor. Uçağın birim maliyeti 2022 yılı fiyatlarıyla yaklaşık 692 milyon dolar olarak açıklanırken, ilk operasyonel konuşlandırmanın 2027 yılında Güney Dakota’daki Ellsworth Air Force Base üssünde yapılması planlanıyor.

Şu anda Edwards Üssü’nde iki test uçağı aktif olarak uçuş gerçekleştiriyor. İkinci test platformunun Eylül 2025’te programa katılmasıyla birlikte çalışmalar temel uçuş performansı denemelerinden görev sistemleri ve silah entegrasyon testlerine yöneldi.

Program beklenenden hızlı ilerliyor

B-21 programının test takvimi, benzer karmaşıklıktaki ABD savunma projelerine kıyasla oldukça hızlı ilerliyor.

Uçak, Nisan 2026’da bir KC-135 Stratotanker tanker uçağıyla ilk havada yakıt ikmali denemelerini başarıyla tamamladı.

ABD Hava Kuvvetleri Küresel Taarruz Komutanlığı Komutanı General S. L. Davis bu başarıyı “dünyanın herhangi bir noktasına nüfuz edebilecek uzun menzilli taarruz kabiliyeti” ile ilişkilendirdi.

Programın hızlı ilerlemesinin arkasındaki en önemli nedenlerden birinin, önceki projelerde sıkça görülen tekrar test süreçlerinin azaltılması olduğu değerlendiriliyor.

B-21 Birleşik Test Gücü içerisinde Hava Kuvvetleri test pilotları, Northrop Grumman mühendisleri, görünmezlik teknolojisi uzmanları, görev sistemi değerlendiricileri ve yazılım ekipleri tek bir organizasyon altında çalışıyor. Böylece geçmişte test aşamaları arasında yaşanan bürokratik geçişler ortadan kaldırılmış durumda.

ABD için kritik üç programdan biri

ABD Savunma Bakanlığı’nın en kritik stratejik silah programlarından sorumlu yöneticilerinden General Dale White, 8 Haziran 2026’da Edwards Üssü’nde test ekibine hitap ederek B-21’in yalnızca bir savunma projesi olmadığını vurguladı.

White, “Ülkemizin geleceğinin bağlı olduğu üç program var: Sentinel, B-21 ve F-47. Ülkemiz en karanlık anlarında bu kabiliyetlere başvuracak” ifadelerini kullandı.

Ekipten daha hızlı çalışmalarını istemediğini belirten White, bunun yerine “Önünüzü açmak için ne yapabilirim?” sorusunu yöneltti.

Bir ekip üyesinin kendisini en çok neyin endişelendirdiğini sorması üzerine ise şu yanıtı verdi:

“Aciliyet duygusunu yeterince benimsemememizden endişe duyuyorum. Konuşmanın ucuz olmasından endişe duyuyorum. Liderleri sorgulama cesaretinin eksikliğinden endişe duyuyorum.”

Üretim kapasitesi artırılıyor

23 Şubat 2026 tarihinde ABD Hava Kuvvetleri ile Northrop Grumman arasında yapılan anlaşma kapsamında daha önce tahsis edilen 4,5 milyar dolarlık kaynak kullanılarak B-21 üretim kapasitesinin yıllık yüzde 25 artırılması kararlaştırıldı.

Bu karar, erken operasyonel testlerin önemini daha da artırıyor. Çünkü üretim hızı yükseldikçe tasarım veya entegrasyon kaynaklı bir sorunun tespit edilmesi halinde düzeltme maliyetleri de aynı oranda büyüyor.

Mürettebat-arayüz problemleri, silah kullanımındaki eksiklikler veya hayatta kalma kabiliyetiyle ilgili zafiyetlerin üretim hattı hızlanmadan önce belirlenmesi hem maliyet hem de operasyonel açıdan kritik önem taşıyor.

ABD’nin en hızlı ilerleyen hayalet uçak programlarından biri

B-21 programı Aralık 2022’de kamuoyuna tanıtıldı, Kasım 2023’te ilk uçuşunu gerçekleştirdi ve Haziran 2026 itibarıyla geliştirme ile operasyonel testlerin eş zamanlı yürütüldüğü aşamaya ulaştı.

Savunma çevrelerine göre bu takvim, ABD’nin geçmiş hayalet uçak programları dikkate alındığında on yıl önce oldukça düşük ihtimal olarak görülecek kadar hızlı bir ilerlemeye işaret ediyor.

Kaynak: M5, Defence Blog.