AB, Ukrayna-Avrupa ortak füze savunma projesi Freyja’yı finanse finanse edecek

Avrupa Birliği, Ukrayna ile Avrupa ülkelerinin ortak geliştirdiği Freya füze savunma projesinin finansmanını değerlendirmeye aldı.

AB Savunma ve Uzay Komiseri Andrius Kubilius, 11 Eylül’de yaptığı açıklamada, projenin finansmanının Ukrayna’yı desteklemek amacıyla hazırlanması planlanan 90 milyar avroluk kredi kapsamında veya diğer AB finansal araçları üzerinden sağlanabileceğini belirtti. Kubilius, bu kapsamda 1,5 milyar avroluk finansman sağlayan Avrupa Savunma Sanayii Programı’na (EDIP) da işaret etti.

Ukrayna tarafından başlatılan Freya projesi, temmuz ayında Paris’te düzenlenen “Gönüllüler Koalisyonu” toplantısında Avrupa düzeyine taşındı. Projede şu anda 10 ülke yer alıyor.

FREYJA projesi kapsamında Avrupa’da halihazırda kullanılan füze savunma bileşenlerinin, Ukrayna’da geliştirilen düşük maliyetli yeni bir önleyici füzeyle bir araya getirilmesi hedefleniyor.

Projede Ukrayna’dan Fire Point, Norveç’ten Kongsberg, İsviçre’den Weibel, İsveç’ten Saab, Almanya’dan Diehl Defense ve Hensoldt, Fransa’dan Thales ve Safran, İspanya’dan Sener ve İtalya’dan Leonardo şirketleri yer alıyor.

Proje ortakları, ilk sonuçların 2027 yılında alınmasını bekliyor.

Ukrayna, önleyici füzenin üretimini ölçeklendirmeyi hedefliyor

Ukrayna, FP-7 önleyici füzesinin bileşenlerinin neredeyse tamamını kendi ülkesinde üretiyor. Füzenin yalnızca bir bileşeni halen yurt dışından tedarik ediliyor. Bu yaklaşımın, üretimin hızlı şekilde artırılmasını kolaylaştırması ve projenin yabancı tedarikçilere bağımlılığını azaltması hedefleniyor.

FP-7, balistik hedeflerin düşük maliyetle önlenebilmesi amacıyla geliştiriliyor. Füzenin görece düşük maliyetinin, FREYJA projesinin pahalı ABD üretimi önleyici füzelere kıyasla en önemli avantajlarından biri olması bekleniyor.

FREYJA’nın geliştirilmesinin arkasındaki temel nedenlerden biri de Avrupa’nın mevcut füze savunma kapasitesindeki yetersizlik olarak gösteriliyor.

Avrupa ülkelerinin ABD üretimi önleyici füze stokları sınırlı durumda bulunurken, bu stokların yenilenmesi de ciddi zaman alıyor. Avrupa’da balistik füze önleme kabiliyetine sahip olduğu belirtilen tek hava savunma sistemi ise SAMP/T olarak öne çıkıyor.

Fransa ve İtalya SAMP/T sistemlerini aktif olarak kullanırken, Almanya, Hollanda, İsveç ve bazı diğer Avrupa ülkeleri ABD üretimi Patriot hava savunma sistemlerini işletiyor.

Avrupa’nın önleyici füze açığı büyüyor

Mevcut dağılıma rağmen Avrupa ülkeleri ciddi bir önleyici füze sıkıntısıyla karşı karşıya. MBDA’nın mevcut üretim kapasitesi, ihtiyaç duyulan önleyici füzeleri gerekli hızda üretmeye yetmiyor.

Dünyada en yaygın kullanılan hava savunma sistemlerinden biri olmaya devam eden ABD üretimi Patriot’un da mevcut stokları hızlı şekilde yenilemeye yetecek üretim kapasitesine sahip olmadığı belirtiliyor.

Bu durum, ABD’nin kendi stoklarını öncelikli olarak yenileme ihtiyacı nedeniyle daha da karmaşık hale geliyor. Özellikle ABD’nin İran’a yönelik askeri operasyonu sırasında önleyici füzelere yönelik talebin artması, Avrupa’nın ihtiyaç duyduğu sistemlere erişimini daha da zorlaştırıyor.

Bu nedenle FREYJA projesi, Avrupa’nın mevcut hava ve füze savunma kapasitesini artırmanın yanı sıra daha düşük maliyetli önleyici füzeler geliştirme ve üretme arayışının önemli bir unsuru olarak öne çıkıyor.

Kaynak: M5, Militaryni