B-1 bombardıman uçağı daha fazla silah taşıyacak

ABD’li savunma şirketi Boeing, ABD Hava Kuvvetleri envanterindeki B-1B Lancer stratejik bombardıman uçaklarının harici silah taşıma kapasitesini artırmak amacıyla geliştirdiği Load Adaptable Modular (LAM) lançer sisteminde önemli bir aşamayı tamamladığını açıkladı.
Kritik Tasarım İncelemesi’ni (CDR) başarıyla geçen sistem, uçağın mevcut silah taşıma altyapısının genişletilmesini ve daha fazla mühimmatla görev yapabilmesini sağlayacak.
Boeing Defense tarafından yapılan açıklamada, LAM sisteminin kritik tasarım incelemesini tamamladığı ve bir sonraki aşamada üretim ile test faaliyetleri için gerekli donanım ve yazılım hazırlıklarına geçileceği bildirildi. Şirket, incelemenin gerçekleştirildiği tarih ve test takvimine ilişkin ayrıntı paylaşmadı.
Mevcut bağlantı noktaları yeniden kullanılacak
LAM sistemi, B-1B bombardıman uçağının gövde altında bulunan ve geçmişte harici silah taşımak amacıyla tasarlanan altı bağlantı noktasından yararlanacak.
Boeing’in açıklamasına göre bu bağlantı noktaları başlangıçta havadan fırlatılan seyir füzelerinin (ALCM) harici taşınması için tasarlanmıştı. Ancak B-1B’nin Stratejik Silahların Azaltılması Antlaşması (START) kapsamında nükleer görevinden çıkarılmasının ardından söz konusu istasyonlar büyük ölçüde kullanılmadı.
Yeni LAM mimarisi, mevcut yapısal bağlantı noktalarını yeniden işlevsel hâle getirerek uçağın harici mühimmat taşıma kapasitesini artırmayı hedefliyor. Böylece B-1B, dahili silah bölmelerinin yanı sıra gövde dışındaki istasyonlardan da daha fazla mühimmat taşıyabilecek.
Boeing’in Oklahoma City’deki mühendislik ekibi, Mayıs 2026’da Ön Tasarım İncelemesi’ni (PDR) tamamlamıştı. Bu aşamada Hava Kuvvetleri Malzeme Komutanlığı yetkilileri ve önemli tedarikçiler de sürece katılmıştı. Kritik tasarım incelemesinin tamamlanmasıyla projenin donanım üretimi, uçak modifikasyonu ve yer-uçuş testlerine ilerlemesinin önü açıldı.
Silah taşıma kapasitesi yüzde 50 artacak
ABD Hava Kuvvetleri, LAM projesi için Boeing’e Temmuz 2025’te sözleşme verdi. Şirket, yeni lançerlerin B-1B’nin toplam silah taşıma kapasitesini yüzde 50 artırabileceğini açıklamıştı.
Boeing’in teknik açıklamasına göre her bir LAM lançeri iki adet 2.000 libre sınıfında, yaklaşık 907 kilogramlık mühimmat taşıyabilecek. Alternatif olarak lançer, 5.000 libreyi (yaklaşık 2.268 kilogram) aşan ağırlıktaki tek bir yeni nesil mühimmatın taşınmasına da uygun olacak şekilde tasarlandı.
Bu kapasite, B-1B’nin gelecekte geliştirilecek daha ağır ve uzun menzilli mühimmatları kullanabilmesi açısından önem taşıyor. Özellikle hava savunma sistemlerinin menzilinin dışında kalacak şekilde kullanılan stand-off mühimmatların sayısının artırılması, bombardıman uçağının operasyonel esnekliğini genişletebilir.
Boeing, Hava Kuvvetleri’nin resmî talebi ortaya çıkmadan önce kendi araştırma ve geliştirme kaynaklarını kullanarak ilk prototipleri tasarlayıp üretmişti.
Uçuş testleri daha önce başladı
LAM sisteminin uçak üzerindeki uygulanabilirliği konusunda daha önce de çalışmalar gerçekleştirildi. Edwards Hava Üssü’ndeki 419’uncu Uçuş Test Filosu tarafından kullanılan bir B-1B, LAM lançeriyle uçuş gerçekleştirdi.
2024 yılında B-1 bombardıman uçağı programından sorumlu üst düzey yetkili Joseph Stupik, Boeing’in o tarihe kadar dört lançer ürettiğini açıklamıştı. Ancak Stupik, o aşamada yalnızca bir bağlantı noktasının sertifikasyonunun tamamlandığını belirtmişti.
B-1B’nin harici silah taşıma kabiliyetine yönelik çalışmalar daha eskiye dayanıyor. ABD Hava Kuvvetleri, 2020 yılının sonlarında bir B-1B’yi harici lançer üzerinden inert (aktif olmayan) Joint Air-to-Surface Standoff Missile (JASSM) seyir füzesiyle ilk kez uçurdu. Daha sonraki denemelerde füze, New Mexico’daki White Sands Füze Test Sahası üzerinde bırakıldı.
B-1B’nin operasyonel ömrü uzatılacak
ABD Hava Kuvvetleri, 2025 mali yılı bütçesi kapsamında B-1B modernizasyonu için 13,4 milyon dolar kaynak talep etmişti. Bu bütçenin güvenli haberleşme kitlerinin kurulması ve harici LAM lançerlerinin tedarik edilmesi için kullanılması planlandı.
Hava Kuvvetleri, lançer entegrasyonunun B-1B’nin stand-off mühimmat taşıma kapasitesini en üst düzeye çıkaracağını değerlendiriyor.
Boeing’in bombardıman uçağı modernizasyonlarından sorumlu yöneticisi Jayson Ridge de mayıs ayında yaptığı açıklamada, LAM gibi iyileştirmelerin komutanlara operasyonel esneklik, sürat ve menzil avantajı sağladığını belirtti. Bu tür modernizasyonların aynı zamanda gelecekteki bombardıman uçağı platformlarına geçiş için zaman kazandıracağını ifade etti.
LAM projesi, ABD Hava Kuvvetleri’nin mevcut B-1B filosundan daha yüksek operasyonel verim elde etme stratejisinin bir parçası. Harici silah taşıma kapasitesinin artırılması, uçağın dahili silah bölmelerini farklı mühimmatlarla kullanırken ilave taarruz yükü taşımasına imkân sağlayacak.
Kaynak: M5, Defence Blog



