Kuzey Avrupa’dan Rusya’yı caydırmak için deniz ittifakı hamlesi
İngiltere öncülüğündeki Müşterek Sefer Kuvveti (JEF) bünyesinde yer alan 10 Kuzey Avrupa ülkesi, Rusya’nın bölgedeki askerî faaliyetlerine karşı deniz güvenliği ve ortak operasyon kapasitesini artırmak amacıyla yeni bir iş birliği anlaşmasına imza atacak.
Anlaşma kapsamında müttefik ülkelerin deniz kuvvetleri arasındaki koordinasyonun güçlendirilmesi, Rus denizaltılarının faaliyetlerinin izlenmesi ve olası bir çatışmada deniz ticaret yollarının korunması hedefleniyor.
İngiltere Genelkurmay Başkanı Hava Mareşali Richard Knighton, Financial Times’a yaptığı açıklamada, anlaşmanın Rusya’nın bölgedeki askerî baskısına karşı caydırıcılığı artırmayı amaçladığını belirtti.
Knighton, özellikle Rusya’ya coğrafi olarak daha yakın olan Kuzey Avrupa ülkelerinin tehdit algısının daha yüksek olduğuna dikkat çekerek Londra’nın Avrupalı müttefikleriyle askerî iş birliği konusunda aradaki farkı kapatması gerektiğini ifade etti.
İngiliz komutan, Rusya’nın Avrupa ülkelerine yönelik suikast, sabotaj ve siber saldırılar gibi farklı yöntemlere başvurduğunu savundu. Bu faaliyetlerin varsayımsal tehditler olmadığını, Avrupa’da ve belirli ölçüde İngiltere’de belgelenmiş olaylara dayandığını ileri sürdü.
Rus denizaltılarına karşı ortak hareket
Yeni denizcilik anlaşmasının, İngiltere’nin ev sahipliğinde düzenlenecek bir törenle HMS Prince of Wales uçak gemisinde imzalanması bekleniyor. İmza töreni, aynı savaş gemisinde gerçekleştirilecek Atlantic Future Forum konferansı öncesinde düzenlenecek.
Anlaşmanın temel hedeflerinden biri, Rus denizaltılarının Kuzey Avrupa ve Kuzey Atlantik’teki faaliyetlerine karşı ortak izleme ve caydırıcılık kapasitesi oluşturmak.
Müttefik ülkeler, olası bir savaş durumunda Rus denizaltılarının ticari gemilere saldırmasını veya deniz taşımacılığı için kritik güzergâhları tehdit etmesini önlemeyi amaçlıyor.
Bu kapsamda denizaltı savunma harbi, deniz gözetleme, istihbarat paylaşımı, deniz karakol uçaklarının kullanımı ve deniz kuvvetleri arasındaki operasyonel koordinasyonun geliştirilmesi önem taşıyor. Özellikle Kuzey Atlantik’teki deniz ulaşım hatlarının güvenliği, Avrupa’nın askerî ve ekonomik lojistik kapasitesi açısından kritik görülüyor.
JEF ülkeleri arasında operasyonel entegrasyon artırılacak
Birleşik Krallık, Danimarka, Estonya, Finlandiya, İzlanda, Letonya, Litvanya, Hollanda, Norveç ve İsveç’ten oluşan JEF, Kuzey Avrupa ve Baltık bölgesinde güvenlik iş birliğini geliştirmek amacıyla oluşturulmuş çok uluslu bir askerî yapılanma.
Richard Knighton’a göre yeni anlaşma, bugüne kadar ağırlıklı olarak mutabakat metinleri, bilgi paylaşımı ve istişareler üzerinden yürütülen iş birliğini daha somut askerî faaliyetlere dönüştürecek.
Bu doğrultuda ülkelerin deniz kuvvetlerinin daha koordineli hareket etmesi, ortak operasyonların planlanması ve kriz dönemlerinde birlikte görev yapabilme kabiliyetlerinin geliştirilmesi öngörülüyor.
ABD’nin savunma yükünü paylaşma çağrısı etkili oluyor
Kuzey Avrupa’da askerî iş birliğinin güçlendirilmesi, ABD Başkanı Donald Trump’ın Avrupalı NATO müttefiklerinden kendi savunmaları konusunda daha fazla sorumluluk üstlenmelerini istemesiyle de bağlantılı.
Avrupa ülkeleri, Rusya kaynaklı güvenlik risklerine karşı ABD’ye bağımlılığı azaltmak ve kendi askerî kapasitelerini daha koordineli kullanmak amacıyla bölgesel savunma yapılanmalarına ağırlık veriyor.
Öte yandan Kanada da eylül ayında İngiltere liderliğindeki JEF yapılanmasına katılmak için başvuruda bulundu. Bu gelişme, Kuzey Atlantik güvenliği kapsamında Avrupa ve Kuzey Amerika arasındaki askerî koordinasyonun genişletilmesine yönelik arayışların sürdüğünü gösteriyor.
JEF kapsamında imzalanması planlanan denizcilik anlaşması, Kuzey Avrupa’da savunma iş birliğinin siyasi istişarelerden daha somut operasyonel entegrasyona taşınması açısından önem taşıyor. Özellikle Rus denizaltılarına karşı ortak gözetleme ve denizaltı savunma harbi kapasitesinin geliştirilmesi, Baltık Denizi ile Kuzey Atlantik arasındaki stratejik deniz yollarının güvenliğinde belirleyici olacak.
Kaynak: M5, Militaryni, Financial Times
