Çin, 4. uçak gemisi Type 004’ü 2027’de denize indirebilir

Çin, dördüncü uçak gemisi Type 004’ün inşasında önemli ilerleme kaydetti. ABD merkezli Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi (CSIS) tarafından yayımlanan uydu görüntüsü analizine göre geminin 2027 yılında denize indirilmesi mümkün. Nükleer tahrik sistemi ve elektromanyetik katapultlarla donatılması beklenen Type 004, tamamlandığında Çin’in en büyük uçak gemisi olacak.

Çin’in Dalian kentindeki Dalian Shipbuilding Industry Company tersanesinde inşa edilen Type 004 uçak gemisinin gövde yapısı büyük ölçüde ortaya çıkmaya başladı. CSIS tarafından gerçekleştirilen uydu görüntüsü analizinde, geminin inşa sürecinin önceki Çin uçak gemisi Fujian’ın yapım takvimiyle benzerlik gösterdiği belirtildi.

Yeni uçak gemisinin ilk tamamlanmış gövde bölümleri 2025 yılının başlarında kuru havuzda görülmeye başladı. İki yıldan kısa sürede bu bölümler birleştirilerek uçak gemisine özgü gövde formu oluşturuldu.

Ekim 2026 itibarıyla Type 004’ün inşa seviyesi, Fujian’ın Mayıs 2021’deki yapım aşamasına benzer durumda. Fujian, bu aşamadan yaklaşık 13 ay sonra, Haziran 2022’de denize indirilmişti. Bu takvim esas alındığında Type 004’ün 2027 yılında denize indirilmesi ihtimal dahilinde bulunuyor.

Type 004, Fujian’dan daha büyük olacak

Uydu görüntüleri üzerinden yapılan ölçümlere göre Type 004’ün mevcut gövde uzunluğu yaklaşık 322 metre, genişliği ise 46 metre seviyesinde. Karşılaştırma açısından Çin’in üçüncü uçak gemisi Fujian yaklaşık 316 metre uzunluğunda.

Ancak Type 004’ün uçuş güvertesi henüz tamamlanmadığından nihai boyutlarının daha büyük olması bekleniyor. Araştırmacılar, geminin boyutlarının ABD Donanmasının Nimitz ve Gerald R. Ford sınıfı nükleer enerjili uçak gemilerine yaklaşabileceğini, hatta bu gemileri aşabileceğini değerlendiriyor.

Bu büyüklük, Çin’in uçak gemisi programında daha yüksek uçak taşıma kapasitesi ve gelişmiş operasyonel kabiliyetlere yöneldiğini gösteriyor.

Nükleer tahrik sistemi kullanılabilir

Type 004’ün en dikkat çekici özelliklerinden birinin nükleer tahrik sistemi olması bekleniyor.

CSIS araştırmacıları tarafından incelenen 4 Mayıs 2026 tarihli uydu görüntülerinde, yaklaşık 15 x 15 metre boyutlarında iki ayrı bölüm tespit edildi. Bu bölümlerin tasarımının nükleer reaktör muhafaza yapılarıyla benzerlik gösterdiği belirtildi.

Nükleer tahrik sisteminin kullanılması hâlinde uçak gemisinin yakıt ikmali ihtiyacı önemli ölçüde azalacak ve uzun süreli deniz operasyonları gerçekleştirme kapasitesi artacak. Ayrıca nükleer enerji, gemideki radarlar, elektronik sistemler ve elektromanyetik katapultlar gibi yüksek enerji ihtiyacı bulunan donanımların beslenmesine katkı sağlayacak.

Bununla birlikte Type 004’ün nükleer tahrik sistemiyle donatılacağı henüz kesinleşmiş değil. Uydu görüntülerinden elde edilen bulgular, bu yöndeki değerlendirmeleri destekleyen işaretler olarak görülüyor.

Dört elektromanyetik katapult bulunabilir

Yeni uçak gemisinin, Çin’in üçüncü uçak gemisi Fujian’da olduğu gibi elektromanyetik katapult sistemiyle donatılması bekleniyor.

Ancak Type 004’te üç yerine dört elektromanyetik katapult bulunabileceği değerlendiriliyor. Böyle bir konfigürasyon, aynı zaman diliminde daha fazla hava aracının güverteye hazırlanması ve havalandırılması açısından önemli avantaj sağlayabilir.

Elektromanyetik katapultlar, uçakların farklı ağırlıklarda ve yakıt-mühimmat yükleriyle kalkış yapmasına imkân tanıyor. Bu sistem sayesinde uçak gemisi, daha ağır yüklerle görev yapabilen sabit kanatlı hava araçlarını operasyonlarına dahil edebiliyor.

Katapult sayısı ve nihai uçuş güvertesi tasarımı konusunda ise henüz kesinleşmiş teknik bilgiler bulunmuyor.

Çin’in 2035 hedefi dokuz uçak gemisi

ABD Savunma Bakanlığının 2025 tarihli değerlendirmesine göre Çin, 2035 yılına kadar envanterindeki uçak gemisi sayısını dokuza çıkarmayı hedefliyor. Bu plan, mevcut kapasiteye ilave altı uçak gemisinin daha inşa edilmesini gerektiriyor.

Ancak bu hedefin gerçekleştirilmesi yalnızca uçak gemilerinin inşasıyla sınırlı değil. Çin’in aynı zamanda uçak gemilerine refakat edecek destroyer, fırkateyn ve denizaltı filosunu genişletmesi, deniz havacılığı personelini yetiştirmesi ve lojistik destek kapasitesini artırması gerekiyor.

Type 004’ün 2027 yılında denize indirilmesi durumunda dahi geminin operasyonel hizmete girmesi birkaç yıl daha sürebilir. Gövde inşasının tamamlanmasının ardından tahrik sistemi, radarlar, silah sistemleri ve uçuş güvertesi ekipmanlarının entegrasyonu gerçekleştirilecek. Daha sonra liman ve deniz kabul testleri yapılacak.

Genel değerlendirme: Type 004, Çin’in uçak gemisi programında niteliksel bir sıçrama potansiyeli taşıyor. Özellikle nükleer tahrik ve elektromanyetik katapult kombinasyonunun hayata geçirilmesi, Çin’in uçak gemilerini yalnızca bölgesel deniz operasyonlarında değil, uzun süreli ve uzak mesafeli güç projeksiyonu görevlerinde de kullanabilmesini sağlayabilir. Pekin’in hedefi, ABD’nin küresel deniz gücüne karşı daha güçlü ve sürdürülebilir bir uçak gemisi filosu oluşturmak. Bununla birlikte geminin gerçek kapasitesi, tahrik sistemi ve nihai uçuş güvertesi konfigürasyonu ancak inşaat ve test süreçleri ilerledikçe netleşecek.

Kaynak: M5, CSIS, Militarnyi