Fransa 2.000 km menzilli kamikaze İHA’sı IRIFI’yi tanıttı
Fransız savunma teknolojileri şirketi Harmattan AI, uzun menzilli derin taarruz görevleri için geliştirdiği IRIFI adlı otonom tek yönlü saldırı İHA sistemini kamuoyuna tanıttı.
Sistemin, uydu seyrüseferine veya uçuş sırasında insan kontrolüne ihtiyaç duymadan 2.000 kilometreye kadar menzildeki hedeflere taarruz edebilecek şekilde tasarlandığı açıklandı.
IRIFI’nin ortaya çıkışı, Harmattan AI’ın kısa ve orta menzilli insansız sistemlerden stratejik derinlikteki hedeflere yönelik uzun menzilli taarruz kabiliyetlerine geçiş yaptığını gösteriyor.
2.000 kilometrelik derin taarruz konsepti
IRIFI, cephe hattının gerisindeki mühimmat depoları, askeri fabrikalar, hava üsleri, komuta merkezleri ve lojistik tesisler gibi yüksek değerli hedeflere yönelik kullanılmak üzere geliştiriliyor.
Sistemin teknik ayrıntılarının tamamı henüz açıklanmış değil. Harmattan AI; IRIFI’nin azami hızını, taşıyabileceği harp başlığı veya faydalı yük miktarını, birim maliyetini, mevcut geliştirme seviyesini ve herhangi bir ülkeye teslim edilip edilmediğini açıklamadı.
Bununla birlikte şirket, sistemin temel tasarımının yüksek sayılarda ve hızlı şekilde konuşlandırılmaya uygun olduğunu belirtiyor. IRIFI, mobil bir lançerden fırlatılıyor ve fırlatma öncesinde mühimmatın bir taşıma/koruma kanisteri içerisinde muhafaza edilmesi öngörülüyor.
GPS olmadan görev yapabilecek
IRIFI’nin en dikkat çekici özelliklerinden biri, uzun menzilli uçuş sırasında GPS veya başka uydu tabanlı seyrüsefer sistemlerine bağımlı olmaması.
Harmattan AI, sistemin uçuş rotasını belirlemek için uydu sinyallerinden bağımsız çalışan dahili bir seyrüsefer mimarisi kullandığını belirtiyor. Terminal safhada ise kamera tabanlı bir güdüm sisteminin devreye girerek hedefe yaklaşma ve hassas vuruş gerçekleştirme görevini üstlenmesi planlanıyor.
Bu mimarinin özellikle elektronik harp ortamlarında önem kazanması bekleniyor. Rusya-Ukrayna savaşı başta olmak üzere modern çatışmalarda GPS sinyallerinin karıştırılması ve sahte sinyallerle yanıltılması, uzun menzilli insansız sistemler açısından önemli bir tehdit haline geldi.
Harmattan AI’ın yaklaşımı, uydu bağlantısının kesilmesi veya karıştırılması durumunda dahi IRIFI’nin önceden belirlenmiş görev profilini sürdürebilmesini amaçlıyor.
Alçak irtifa uçuşuyla radar tehdidini azaltacak
Şirketin açıklamasına göre IRIFI, hedef bölgesine yaklaşırken alçak irtifada uçabilecek şekilde tasarlanıyor. Böylece radar ufkunun ve arazi maskelenmesinin avantajlarından yararlanılarak hava savunma sistemleri tarafından tespit edilme ihtimalinin azaltılması hedefleniyor.
Terminal aşamada kullanılan elektro-optik/kamera tabanlı sistem ise hedefin görsel olarak tanımlanmasına ve son yaklaşmanın gerçekleştirilmesine imkan sağlayacak.
Harmattan AI, bu mimarinin sistemin metre seviyesinde hassasiyetle hedefe ulaşmasını sağlayacağını öne sürüyor. Ancak şirket henüz bu doğruluğun hangi operasyonel koşullarda elde edildiğine ilişkin ayrıntılı test verilerini paylaşmadı.
Tek komutanla çok sayıda saldırı
IRIFI’nin konsepti yalnızca uzun menzilden ibaret değil. Sistem, yüksek seviyede otonomi ve sürü benzeri operasyon yaklaşımıyla geliştiriliyor.
Harmattan AI’a göre komutanlar fırlatma öncesinde hedefleri belirleyip doğruluyor ve görev parametrelerini sisteme tanımlıyor. Fırlatmanın ardından İHA, kendisine verilen sınırlar içerisinde uçuş ve taarruz görevini otonom şekilde gerçekleştiriyor.
Şirket, yapay zekâ destekli sistemin çok büyük miktarda uydu görüntüsünü işleyebilmesi sayesinde tek bir komutanın onlarca saldırıyı aynı operasyon içerisinde yönetebilmesini hedefliyor.
Bu yaklaşım, insan operatörün her bir İHA’yı ayrı ayrı gerçek zamanlı olarak kontrol ettiği klasik uzaktan kumandalı İHA mimarisinden önemli ölçüde farklılaşıyor.
Harmattan AI, Shahed ile seyir füzeleri arasında konumlandırıyor
Harmattan AI Üst Yöneticisi ve kurucu ortağı Mouad M’Ghari, IRIFI’nin konseptini düşük maliyetli tek yönlü saldırı İHA’ları ile yüksek maliyetli seyir füzeleri arasındaki boşluğu dolduracak bir sistem olarak tanımladı.
Şirket, Rusya’nın kullandığı Shahed sınıfı sistemlerin düşük maliyet ve seri üretim avantajına sahip olmasına rağmen hassasiyet ve hayatta kalabilirlik açısından sınırlı olduğunu; Tomahawk ve Storm Shadow gibi gelişmiş seyir füzelerinin ise yüksek beka kabiliyeti sunmasına karşın pahalı ve sınırlı sayıda üretildiğini savunuyor.
IRIFI’nin temel hedefi ise otonom uçuş, elektronik harp dayanıklılığı, uzun menzil ve seri üretilebilirliği aynı platformda birleştirmek.
Bu yaklaşım başarılı olursa, geleneksel seyir füzelerinin maliyet ve üretim kapasitesi nedeniyle sınırlı tutulduğu hedef setlerine daha fazla sayıda mühimmatla saldırı düzenlenebilmesi mümkün hale gelebilir.
2024’te kuruldu, 2026’da 1,4 milyar dolar değerlemeye ulaştı
Paris merkezli Harmattan AI, 2024 yılında kuruldu. Şirket, Ocak 2026’da Dassault Aviation liderliğindeki 200 milyon dolarlık Seri B yatırım turunu tamamladı ve bu yatırım sonrasında yaklaşık 1,4 milyar dolar değerlemeye ulaştı.
Dassault Aviation ile Harmattan AI arasında yapay zekâ ve otonom sistemlerin Dassault’un gelecekteki muharip uçaklarına uygulanmasına yönelik iş birliği de bulunuyor.
Şirketin mevcut ürün ailesi IRIFI’den önce kısa menzilli hava savunma, gözetleme, taktik taarruz ve eğitim görevlerine yönelik sistemlerden oluşuyordu. Bu ürünler arasında Gobi önleyici sistemi, Sahara gözetleme sistemi ve Barkhan taktik taarruz sistemi bulunuyor.
Harmattan AI ayrıca Fransa ve İngiltere savunma bakanlıklarıyla çeşitli programlara dahil olduğunu belirtiyor. Şirketin açıklamasına göre İngiltere Savunma Bakanlığı 2025 yılında 3.000 insansız sistem sipariş etti. Aynı yıl Fransız kuvvetlerine teslim edilen sistemlerden biri ise yaklaşık 1,8 kilogram ağırlığında ve 40 dakikalık uçuş süresine sahip bir quadcopterdi.
Yeni nesil derin taarruz konseptinin habercisi
IRIFI’nin tanıtılması, Avrupa savunma sanayisinde uzun menzilli ve düşük maliyetli otonom taarruz sistemlerine yönelik eğilimin güçlendiğini ortaya koyuyor. Özellikle GPS karıştırmasının yaygınlaştığı modern savaş ortamında, uydu bağlantısından bağımsız seyrüsefer ile yapay zekâ destekli hedefleme kabiliyeti kritik bir teknoloji alanı haline geliyor.
Harmattan AI’ın yaklaşımı aynı zamanda Avrupa’nın geleneksel yüksek maliyetli mühimmat modeline alternatif oluşturma arayışını yansıtıyor. Eğer IRIFI’nin 2.000 kilometrelik menzil iddiası ve yüksek adetlerde üretilebilme hedefi operasyonel olarak doğrulanırsa sistem, Avrupa’nın gelecekteki derin taarruz ve doygunluk saldırısı konseptlerinde dikkat çekici bir unsur haline gelebilir.
Kaynak: M5, Defense News
