Rapor: “Ukrayna F-16’ları binlerce hava hedefini vurdu”

Ukrayna Hava Kuvvetleri, envanterindeki F-16 savaş uçaklarının Rusya’ya karşı operasyonlarda 3.150’den fazla hava hedefinin imha edilmesinde kullanıldığını açıkladı.

Açıklamaya göre bu hedeflerin yaklaşık 666’sını seyir füzeleri, yaklaşık 2.500’ünü ise insansız hava araçları oluşturuyor.

Ukrayna Hava Kuvvetleri Komutanı Korgeneral Anatolii Kryvonozhko, Lockheed Martin temsilcileriyle gerçekleştirilen görüşmede Ukraynalı F-16 pilotlarının ayrıca Rusya’ya ait kara hedeflerine yönelik 650’den fazla taarruz görevi gerçekleştirdiğini söyledi.

Ancak Ukrayna Hava Kuvvetleri açıklamasında söz konusu hedeflerin hangi tarih aralığında ve hangi operasyonlarda vurulduğuna ilişkin ayrıntı paylaşılmadı. Dolayısıyla açıklanan 3.150’den fazla hedef rakamının toplam operasyonel dönemi kapsadığı belirtilmekle birlikte, bağımsız olarak doğrulanmış ayrıntılı bir hedef dökümü bulunmuyor.

F-16’lar hava savunmasının önemli unsurlarından biri oldu

Ukrayna’nın F-16 filosu, özellikle Rusya’nın seyir füzeleri ve Shahed sınıfı kamikaze İHA’larla gerçekleştirdiği uzun menzilli saldırıların önlenmesinde kullanılıyor.

F-16’ların bu görevlerdeki temel avantajlarından biri, farklı mühimmat türlerini kullanabilmesi ve aynı platformun hem hava savunma hem de kara taarruz görevlerine uyarlanabilmesi. Ukraynalı pilotların, sınırlı mühimmat stoklarını daha verimli kullanabilmek amacıyla hedefin niteliğine göre farklı silah sistemlerinden yararlandığı belirtiliyor.

Özellikle düşük maliyetli veya nispeten yavaş İHA hedeflerine karşı pahalı hava-hava füzelerinin tüketilmesini azaltmak amacıyla 20 mm M61A1/A2 Vulcan topunun kullanılması, F-16’nın Ukrayna hava savunmasındaki görev profilinin önemli unsurlarından biri haline geldi.

Kryvonozhko ayrıca Ukraynalı pilotların mevcut mühimmat kısıtlamalarına rağmen uçakların kapasitesinden mümkün olduğunca fazla yararlandığını belirtti.

Lockheed Martin’den F-16 kapasitesini geliştirme desteği

Ukrayna Hava Kuvvetleri heyeti ile Lockheed Martin arasındaki görüşmede yalnızca mevcut F-16 filosunun operasyonel kabiliyetleri değil, uçakların gelecekte modernize edilmesi de ele alındı.

Lockheed Martin’in F-16 kabiliyet geliştirme faaliyetlerinden sorumlu Conor McGuire, Ukraynalı pilotların ve yer ekiplerinin savaş şartlarında F-16’ları kullanma biçimini övdü. Şirketin, Ukrayna’nın hâlihazırda kullandığı uçakların kabiliyetlerini geliştirmesine destek vermeyi planladığı bildirildi.

Görüşmelerde ayrıca Ukrayna’nın daha yeni nesil F-16 Block 70/72 uçaklarına geçme ihtimali de gündeme geldi.

Block 70/72 daha gelişmiş radar ve aviyoniklere sahip

Lockheed Martin’in güncel üretim standardı olan F-16 Block 70/72, eski nesil F-16’lara kıyasla özellikle radar, aviyonik ve gövde ömrü açısından önemli farklılıklar taşıyor.

Uçağın en kritik yeniliklerinden biri AN/APG-83 SABR aktif elektronik taramalı dizi (AESA) radarı. AESA teknolojisi, mekanik taramalı eski nesil radar sistemlerine kıyasla aynı anda daha fazla hedefin takip edilmesine ve daha uzun mesafelerde hedef tespit ve angajman kabiliyetinin geliştirilmesine olanak sağlıyor.

Block 70/72 ayrıca modern kokpit ekranları, gelişmiş görev bilgisayarı altyapısı ve 12.000 saatlik yapısal hizmet ömrü hedefleyen güçlendirilmiş gövde yapısıyla öne çıkıyor.

Bu durum Ukrayna açısından özellikle önemli. Çünkü Kiev’in mevcut F-16 filosu, Hollanda, Danimarka, Norveç ve Belçika tarafından sağlanan ve daha önce kullanılmış uçaklardan oluşuyor. Söz konusu uçakların önemli bölümü 2000’li yıllarda modernize edilmiş olsa da Ukrayna için sıfırdan üretilmiş yeni uçaklar değil.

F-16’lar Ukrayna’ya 2024’te ulaştı

Ukrayna’nın F-16 kullanımı 2024 yazında başladı. Hollanda, Danimarka, Norveç ve Belçika’nın sağladığı uçaklar, Ukrayna’nın Rusya’nın yoğun füze ve İHA saldırılarına karşı hava savunma kapasitesini güçlendirmesinde kullanılmaya başlandı.

Ancak F-16 operasyonları önemli riskler de içeriyor. Ukrayna, uçakların hizmete girmesinden bu yana çeşitli muharebe ve kaza koşullarında birden fazla F-16 ve pilot kaybetti.

Bu nedenle Kiev açısından mevcut filonun sayısal olarak büyütülmesi kadar, uçakların radar, elektronik harp, mühimmat ve ağ merkezli harekât kabiliyetlerinin geliştirilmesi de önem taşıyor.

Ukrayna savaş uçağı filosunu çeşitlendirmek istiyor

Kiev’in uzun vadeli planı yalnızca F-16 filosunun genişletilmesiyle sınırlı değil. Ukrayna, Batı menşeli farklı savaş uçaklarını içeren daha geniş bir hava kuvveti yapılanması oluşturmaya çalışıyor.

Ukrayna Ekim 2025’te İsveç ile 150’ye kadar Gripen E savaş uçağını kapsayan bir niyet mektubu, Kasım 2025’te ise Fransa ile 100’e kadar Rafale için benzer bir anlaşma imzalamıştı. Ancak söz konusu mutabakatların hiçbirinde henüz teslimat aşamasına geçilmedi.

Bu tablo, F-16’nın Ukrayna’nın mevcut hava muharebe ve hava savunma mimarisindeki rolünün önümüzdeki dönemde devam edeceğini, ancak Kiev’in uzun vadede F-16, Gripen ve Rafale gibi farklı Batı savaş uçaklarını içeren çok katmanlı bir savaş uçağı filosu oluşturmayı hedeflediğini gösteriyor.

Kaynak: M5, Defence Blog