ABD’den Ukrayna ile Raybird İHA sistemleri anlaşması

Ukrayna merkezli insansız hava aracı üreticisi Skyeton’un ABD iştiraki Skyeton, ABD Ordusu için Raybird keşif İHA sistemleri ve bunlara bağlı hizmetleri kapsayan 10,64 milyon dolarlık bir sözleşme imzaladı.

ABD Savaş Bakanlığı tarafından yayımlanan sözleşme bildirimine göre ihaleye yanıt veren tek şirket Skyeton, Inc. oldu. Sözleşme kapsamındaki teslimat ve ilgili hizmetlerin 15 Aralık 2026’ya kadar tamamlanması planlanıyor.

Anlaşma, Ukrayna’da savaş tecrübesi kazanmış bir taktik keşif İHA’sının ABD kara kuvvetlerinin ihtiyaçları doğrultusunda değerlendirilmesi açısından dikkat çekiyor. Raybird’ün uzun havada kalış süresi, yüksek menzili ve farklı sensörleri taşıyabilen modüler yapısı, platformu klasik kısa menzilli keşif dronlarından farklı bir sınıfa taşıyor.

Skyeton ABD’de üretim kapasitesi kuruyor

Raybird siparişinin ABD Ordusu tarafından verilmesi, Skyeton’un Kuzey Amerika’daki sanayi yapılanmasını genişletme süreciyle aynı döneme denk geliyor.

Şirket, Temmuz 2026’da Kuzey Carolina’da ilk ABD üretim tesisini kuracağını duyurmuştu. Fayetteville Regional Airport yakınlarında bulunan ve daha önce Black+Decker tarafından kullanılan 2.600 metrekareden büyük bir tesisin dönüştürülmesi için 3,1 milyon doların üzerinde yatırım yapılması planlanıyor.

Projenin yaklaşık 162 yeni istihdam oluşturması bekleniyor.

Skyeton Inc. CEO’su Rigoberto “Quito” Saez, yatırımın ABD savunma sanayi altyapısının güçlendirilmesine ve yüksek nitelikli Amerikan istihdamının oluşturulmasına katkı sağlamasının amaçlandığını belirtti.

Proje kapsamında Kuzey Carolina yönetimi tarafından One North Carolina Fund üzerinden 500 bin dolarlık performansa bağlı hibe sağlanacak. Söz konusu destek, şirketin yatırım ve istihdam hedeflerini gerçekleştirmesine bağlı olacak. Fayetteville Belediyesi ve Cumberland County tarafından sağlanacak yaklaşık 243 bin dolarlık teşviklerle birlikte şirketin ABD’deki üretim yatırımı daha da destekleniyor.

Bu gelişme, Skyeton’un ABD pazarında yalnızca ürün satan yabancı bir şirket olmak yerine yerel üretim, bakım ve lojistik kapasitesi oluşturmaya yöneldiğini gösteriyor.

Raybird uzun süreli keşif için tasarlandı

Raybird veya ACS-3, sabit kanatlı ve uzun havada kalış süreli taktik insansız hava aracı sistemi olarak geliştirildi.

Platformun en dikkat çekici özelliklerinden biri havada 28 saati aşan görev süresi. İçten yanmalı motorla donatılmış versiyon, uygun görev konfigürasyonunda 2.500 kilometrenin üzerinde azami uçuş menziline ulaşabiliyor.

Bu değerler Raybird’ü kısa süreli keşif ve gözetleme görevlerinden ziyade geniş bir operasyon alanında uzun süreli istihbarat toplamak üzere tasarlanmış bir platform haline getiriyor.

Yaklaşık 5.500 metre operasyonel irtifa kapasitesine sahip sistem, görev profiline bağlı olarak kara birliklerinin ilerleyişinin izlenmesi, düşman mevzilerinin tespiti, topçu hedeflerinin belirlenmesi ve geniş alan gözetlemesi gibi görevlerde kullanılabiliyor.

Sistemin haberleşme menzili 220 kilometrenin üzerine çıkabiliyor. Uydu haberleşmesi kullanıldığında ise operasyonel haberleşme menzili açısından çok daha geniş bir görev alanı elde edilebiliyor.

Çoklu sensör mimarisi öne çıkıyor

Raybird’ün asıl operasyonel değerlerinden biri, farklı görev yüklerinin aynı hava aracı mimarisi üzerinde kullanılabilmesi.

Platform; elektro-optik ve kızılötesi görüntüleme sağlayan stabilize EO/IR gimbal sistemlerinin yanı sıra sentetik açıklıklı radar ve radyo frekans istihbaratı sistemleri gibi farklı sensörleri taşıyabiliyor.

Bu yapı, tek bir İHA’nın farklı istihbarat disiplinlerinde görev yapmasına olanak tanıyor.

EO/IR sensörleri gündüz ve gece görsel keşif imkânı sağlarken, SAR sistemleri kötü hava koşullarında ve görüşün sınırlı olduğu ortamlarda arazi ve hedef tespitinde kullanılabiliyor. RF istihbarat sistemleri ise elektromanyetik ortamın izlenmesi ve belirli radyo frekansı kaynaklarının tespit edilmesine yönelik görevler gerçekleştirebiliyor.

Bu nedenle Raybird, yalnızca “kamera taşıyan bir keşif dronu” olmaktan ziyade farklı istihbarat kaynaklarını tek bir platform üzerinden kullanabilen modüler bir sensör taşıyıcısı niteliği kazanıyor.

Ukrayna savaşından ABD Ordusu’na

Raybird sistemlerinin Ukrayna Silahlı Kuvvetleri tarafından 2018’den bu yana kullanılması, platforma gerçek muharebe ortamında operasyonel tecrübe kazandırdı.

Ukrayna savaşında İHA’lar yalnızca keşif amacıyla değil, topçu birliklerine hedef bilgisi sağlamak, düşman birliklerinin hareketlerini takip etmek, hasar tespiti yapmak ve operasyon alanının sürekli gözetlenmesini sağlamak amacıyla yoğun biçimde kullanılıyor.

Özellikle uzun süre havada kalabilen sabit kanatlı platformlar, küçük quadcopter sınıfındaki sistemlerden farklı olarak geniş alanlarda sürekli istihbarat üretme avantajına sahip.

ABD Ordusu açısından Raybird tedariki de bu nedenle dikkat çekici. Platformun uzun süre havada kalabilmesi, farklı sensörleri taşıyabilmesi ve görece düşük operasyonel yükle uzun menzilli keşif sağlayabilmesi, kara kuvvetlerinin istihbarat-gözetleme-keşif ihtiyaçlarına yönelik potansiyel bir çözüm sunuyor.

ABD üretimi Ukrayna teknolojisi

Skyeton’un Kuzey Carolina’da üretim tesisi kurması, Ukrayna savunma sanayiinin savaş sırasında geliştirdiği teknolojilerin Batı savunma ekosistemine nasıl taşındığını gösteren önemli örneklerden biri.

Şirketin daha önce de uluslararası üretim deneyimi bulunuyor. Skyeton, Temmuz 2024’te Slovakya’da üretim faaliyetlerine başlamıştı. Bunun yanında İngiliz savunma şirketi Prevail Partners ile Temmuz 2025’te ortak girişim kurulması, Skyeton’un Avrupa savunma sanayiiyle entegrasyonunu da güçlendirdi.

ABD’deki üretim yatırımı ise şirketin ölçeğini farklı bir seviyeye taşıyor. Özellikle ABD Ordusu ile imzalanan 10,64 milyon dolarlık sözleşmenin ardından yerel üretim kapasitesinin oluşturulması, tedarik zinciri güvenliği ve platformun gelecekteki bakım-idame faaliyetleri açısından önem taşıyor.

Bu model, Ukrayna savunma sanayiinin yalnızca Avrupa’dan finansal ve askeri destek alan bir sektör olmaktan çıkarak kendi geliştirdiği muharebe tecrübesine dayalı teknolojileri ABD ve Avrupa pazarlarına ihraç eden bir yapıya dönüşme eğilimini de ortaya koyuyor.

İHA savaşında yeni nesil yaklaşım

Raybird örneği, modern savaş alanında İHA teknolojilerinin iki farklı eğilimi aynı anda taşıdığını gösteriyor. Bir tarafta düşük maliyetli, kısa ömürlü ve büyük miktarlarda kullanılan küçük dronlar bulunurken, diğer tarafta uzun süre havada kalabilen, yüksek değerli sensörleri taşıyan ve geniş operasyon alanlarını sürekli izleyebilen taktik İHA sistemleri önemini koruyor.

28 saati aşan havada kalış süresi ve 2.500 kilometreyi aşan menzil potansiyeliyle Raybird ikinci kategoriye giriyor.

ABD Ordusu için gerçekleştirilecek bu tedarik, Ukrayna savaşında operasyonel olarak olgunlaşan İHA teknolojilerinin NATO ve ABD kuvvetlerinin gelecekteki keşif-gözetleme mimarisine nasıl entegre edilebileceği açısından da dikkatle izlenecek.

Skyeton’un ABD’de üretim altyapısı oluşturmasıyla birlikte Raybird programı artık yalnızca bir İHA tedariki olmaktan çıkıp Ukrayna savaş tecrübesi, ABD savunma tedariki ve yerel üretim kapasitesini aynı ekosistemde buluşturan bir savunma sanayii modeline dönüşüyor.

Kaynak: M5, Militaryni