ABD’den 1000 insansız savaş platformu planı

ABD Hava Kuvvetleri, geleceğin hava muharebe konseptinde insansız platformların ağırlığını ciddi biçimde artırmaya hazırlanıyor.

ABD Hava Kuvvetleri Bakanı Troy Meink tarafından açıklanan yeni plan, hem Collaborative Combat Aircraft (CCA) hem de Massed Modular Aircraft (MMA) programlarında daha önce açıklanan hedeflerin üzerine çıkılacağını gösteriyor.

Meink, 2026 Air, Space & Cyber Conference kapsamında yaptığı açıklamada, 2032 yılına kadar en az 500 CCA ve 500 MMA olmak üzere toplam 1.000 yeni insansız hava platformunun envantere alınmasının hedeflendiğini duyurdu.

CCA programında daha önce 2030’lu yılların başına kadar 150’den fazla muharebe kabiliyetli insansız platformun tedarik edilmesi planlanıyordu. Yeni hedef, bu sayının üç katından fazla artırılması anlamına geliyor.

Meink ayrıca 500 uçaklık hedefin bir üretim üst sınırı olmadığını, ABD Hava Kuvvetleri’nin ihtiyaç halinde bundan daha fazla CCA üretebilecek endüstriyel kapasiteye ulaşmayı hedeflediğini belirtti.

İlk uçaklar üretim hattında

ABD’ninprogramının ilk aşamasında iki farklı tasarım öne çıkıyor. General Atomics tarafından geliştirilen FQ-42 Vengeance ile Anduril tarafından geliştirilen FQ-44 Fury, programın ilk operasyonel platformları olarak üretime geçiyor.

ABD Hava Kuvvetleri, haziran ayında her iki tasarım için üretim siparişlerini vermişti. Bakan Meink’in açıklamalarına göre ilk uçakların üretim hatlarından çıkmaya başlamasıyla program artık yalnızca prototip ve geliştirme aşamasından seri üretime geçiş sürecine girmiş durumda.

General Atomics’in daha önce Dark Merlin adıyla geliştirdiği platform FQ-42 olarak yeniden adlandırılırken, Anduril’in Fury platformu FQ-44 designation’ını aldı.

CCA konseptinin temelinde, insanlı savaş uçaklarının yanında bağımsız olarak görev yapabilen ve belirli ölçülerde karar alma süreçlerini otonom şekilde gerçekleştirebilen insansız savaş uçakları bulunuyor. Bu platformların yalnızca uzaktan kumandalı İHA’lar şeklinde değil, gelişmiş yapay zeka, sensör füzyonu, otonom görev planlama ve insanlı uçaklarla ortak operasyon kabiliyetlerine sahip sistemler olarak geliştirilmesi hedefleniyor.

Programın ilerleyen aşamalarında farklı üreticilere ve yeni tasarımlara da kapı açılması bekleniyor. Böylece ABD Hava Kuvvetleri’nin tek bir CCA modeline bağımlı kalmak yerine farklı görev özelliklerine sahip bir insansız savaş uçağı ailesi oluşturması amaçlanıyor.

İnsanlı savaş uçaklarına insansız kanat adamı

CCA programında hedeflenen operasyon konsepti, insansız platformların insanlı savaş uçaklarının görev yükünü paylaşmasına dayanıyor.

Bu uçaklar insanlı platformların önünde veya yanında ilerleyerek keşif ve hedef tespiti gerçekleştirebilir, düşman hava savunma sistemlerinin yerini belirleyebilir, elektronik harp görevleri üstlenebilir veya sahip oldukları silahlarla taarruz gerçekleştirebilir.

Özellikle Çin gibi gelişmiş hava savunma sistemlerine, uzun menzilli füzelere, elektronik harp kapasitesine ve gelişmiş savaş uçaklarına sahip rakiplere karşı CCA’ların ABD’nin hava üstünlüğü yaklaşımında kritik bir unsur olması bekleniyor.

Bu yaklaşım, pahalı ve yüksek eğitim gerektiren insanlı savaş uçaklarının her göreve doğrudan gönderilmesi yerine, daha düşük maliyetli insansız platformların riskli bölgelerde kullanılmasına imkan sağlayabilir.

ABD Hava Kuvvetleri Genelkurmay Başkanı Orgeneral Ken Wilsbach da CCA’ların yüksek tehdit seviyesindeki hava sahalarında güç kullanım konseptini değiştireceğini belirterek, bu sistemlerin hava gücünün daha büyük bir kuvvet yoğunluğu oluşturmasını sağlayacağını ifade etti.

MMA ile Reaper’ın yerini daha kalabalık filo alacak

ABD’nin insansız hava filosundaki büyüme yalnızca CCA programıyla sınırlı kalmayacak. Hava Kuvvetleri, Massed Modular Aircraft (MMA) programı kapsamında da yüksek sayıda ve düşük maliyetli insansız platform geliştirmeyi planlıyor.

MMA’nın temel görevlerinden biri, halen MQ-9A Reaper tarafından gerçekleştirilen istihbarat, gözetleme ve keşif (ISR) ile silahlı taarruz görevlerinin daha düşük maliyetli platformlarla yürütülmesi olacak.

Meink’in açıkladığı plana göre ilk hedef, 2029 yılında yaklaşık 100 MMA platformunu hizmete almak. Bu sayının 2032’ye kadar 500’e çıkarılması planlanıyor.

MMA’nın CCA’dan temel farkının maliyet ve görev yaklaşımında ortaya çıkması bekleniyor. CCA’lar yüksek tehditli hava sahalarında insanlı savaş uçaklarıyla birlikte çalışabilecek gelişmiş muharip sistemler olarak tasarlanırken, MMA daha yüksek sayıda üretilebilen, daha düşük maliyetli ve gerektiğinde kaybedilebilir bir platform yaklaşımını temsil ediyor.

Platform başına yaklaşık 10 milyon dolarlık birim maliyet hedeflenmesi de bu yaklaşımın önemli göstergelerinden biri. Böylece ABD Hava Kuvvetleri, yüksek maliyetli birkaç gelişmiş platform yerine aynı bütçeyle çok daha fazla sayıda insansız sistem sahaya sürmeyi hedefliyor.

2032’de 1.000 yeni insansız platform

Yeni planın uygulanması halinde ABD Hava Kuvvetleri, yalnızca altı yıl içerisinde en az 500 CCA ve 500 MMA olmak üzere yaklaşık 1.000 yeni insansız hava platformunu envanterine dahil etmeyi hedefliyor.

Ortaya çıkacak yapı, birbirinden farklı görev profillerine sahip iki katmanlı bir insansız hava gücü oluşturacak. Üst katmanda insanlı savaş uçaklarıyla birlikte hareket eden, gelişmiş sensör ve silah sistemleri taşıyan CCA’lar bulunurken, daha alt maliyet katmanında ISR ve taarruz görevlerini yüksek sayıda gerçekleştirebilecek MMA platformları yer alacak.

Bu model aynı zamanda ABD’nin gelecekteki hava savaşlarına ilişkin önemli bir dönüşümü de ortaya koyuyor. Hedef artık yalnızca daha gelişmiş ve daha pahalı savaş uçakları üretmek değil; çok daha fazla sayıda, birbirleriyle bağlantılı, otonom ve farklı görevleri paylaşabilen hava platformlarından oluşan bir muharebe ağı kurmak.

Özellikle Çin ile yaşanabilecek yüksek yoğunluklu bir çatışma senaryosunda platform sayısının, üretim hızının ve kaybedilen uçakların kısa sürede yerine konabilmesinin kritik hale geleceğini değerlendiren ABD Hava Kuvvetleri, CCA ve MMA programlarıyla bu açığı kapatmayı amaçlıyor.

Yeni hedeflerin gerçekleşmesi durumunda ABD, insanlı savaş uçaklarının çevresinde görev yapan otonom CCA’lar ile çok daha yüksek sayılarda kullanılabilecek düşük maliyetli MMA’ların birlikte çalıştığı, 1.000 platformluk yeni nesil bir insansız hava gücünün temellerini atmış olacak.

Kaynak: M5, Real Clear Defence