Rusya, savaş uçağı üretimini ikiye katladığını açıkladı

Rus savunma sanayi devi Rostec’in Başkanı Sergey Çemezov Ukrayna savaşının başlamasından bu yana Rusya’nın savaş uçağı üretimini iki katına çıkardığını açıkladı.

Çemezov’un açıklaması, Moskova’nın savaş dönemi sanayi anlatısının merkezinde yer alıyor.

Buna göre Batı yaptırımları Rus savunma sanayisini durduramadı, askeri-endüstriyel mobilizasyon işe yaradı ve Rus Hava-Uzay Kuvvetleri, Ukrayna ile müttefiklerinin imha ettiğinden daha hızlı şekilde yeniden teçhiz ediliyor.

Diğer yandan; Ukraynalı savunma yayın organı Militarnyi’nin analizine göre Rusya, 2025 yılı içerisinde Hava-Uzay Kuvvetleri’ne en az 30 yeni taktik savaş uçağı teslim etti.

Buna göre modernize edilmiş konfigürasyonda yaklaşık 14 ila 15 adet Su-34M cephe bombardıman uçağı, yıl boyunca altı farklı parti halinde teslim edilen 12 adet Su-35S çok rollü savaş uçağı, 2 adet Su-30SM2 çok rollü uçak ve yaklaşık 2 adet Su-57 beşinci nesil savaş uçağı envantere girdi.

Ancak Militarnyi, teslim edilen Su-57’lerin tam sayısı ve operasyonel hazırlık seviyesinin net olmadığını vurguladı.

Hedeflerin gerisinde kaldı

NV’ye göre Rusya’nın 2025 yılı üretim hedefi; Su-57, Su-35, Su-34 ve Su-30 ailelerini kapsayacak şekilde toplam 57 yeni savaş uçağına kadar çıkıyordu. Ancak fiili teslimatlar bu hedefin yaklaşık yarısında kaldı.

Batılı ülkelerin ihracat kontrollerini devreye sokarken hedef aldığı tedarik zinciri, hassas üretim ekipmanları ve kritik elektronik bileşenlerde yaşanan aksaklıkların ölçülebilir etki oluşturduğu değerlendiriliyor. Rusya her ne kadar yerli ikame çözümleri ve paralel ithalat ağlarıyla bu baskıyı kısmen aşmış olsa da, yaptırımların üretim üzerinde ciddi baskı yarattığı belirtiliyor.

NV analistleri, Rusya’nın yalnızca 2025 yılında Ukrayna savaşında 65 uçak kaybettiğini değerlendirdi. Buna karşılık doğrulanabilen yeni teslimat sayısının yaklaşık 30 olması, Rus hava filosunun bir yıl içerisinde net 35 uçak küçüldüğüne işaret ediyor. Başka bir ifadeyle yeni üretim, savaş kayıplarını telafi edecek seviyeye ulaşamıyor.

Su-57 programı beklentilerin altında

Yıl boyunca yaklaşık iki adetlik teslimat seviyesi ve operasyonel hazırlık konusundaki soru işaretleri, Su-57 programının halen istenen üretim temposuna ulaşamadığını gösteriyor. Rusya’nın beşinci nesil savaş uçağı programı, geliştirme süreci boyunca düşük üretim adetleri ve gecikmelerle gündeme gelmişti. 2025 yılı da bu tabloyu değiştirmedi.

Toplamda 57 uçağa kadar çıkan üretim hedefi içerisinde yalnızca iki Su-57 teslimatı yapılması, programın Moskova’nın askeri modernizasyon söylemindeki büyük görünürlüğüne rağmen pratikte Rus hava gücüne sınırlı katkı sunduğunu ortaya koyuyor.

Gerçek teslimat tablosunda ise Su-34M ve Su-35S platformları öne çıkıyor. Militarnyi verilerine göre Su-34M modernize bombardıman uçakları, 2025 teslimatlarının yaklaşık yarısını oluşturdu. Bu uçaklar, Ukrayna şehirleri ve cephe hatlarına yönelik güdümlü mühimmat saldırılarında aktif şekilde kullanılıyor.

Yıl boyunca altı farklı parti halinde teslim edilen Su-35S’ler ise Rus taktik havacılığının tartışmalı hava sahalarında hava üstünlüğü sağlamaya yönelik ana platformlarından biri olarak dikkat çekiyor. Böylece Rusya’nın 2025 yılında savaş havacılığı envanterine kattığı uçakların büyük bölümünü bu iki model oluşturdu.

Yaptırımların etkisi sürüyor

Rus havacılık sanayisi, 2022’den bu yana Batı’nın kapsamlı ihracat kısıtlamaları altında faaliyet gösteriyor. Bu yaptırımlar; hassas üretim ekipmanları, özel alaşımlar ve gelişmiş elektronik bileşenleri hedef alıyor.

Buna rağmen üretimin tamamen durmaması, Rus savunma sanayisinin belirli ölçüde uyum sağladığını gösteriyor. Paralel ithalat ağları, yerli bileşen üretimi ve sivil sanayi kapasitesinin askeri üretime yönlendirilmesi, fabrikaların faaliyetlerini sürdürmesine katkı sağladı.

Ancak mevcut tablo, Moskova’nın ihtiyaç duyduğu üretim temposuna halen ulaşılamadığını ortaya koyuyor. 57 uçaklık hedef ile yaklaşık 30 uçaklık fiili teslimat arasındaki fark, Batılı karar alıcıların yaptırımların etkisine dair örnek gösterebileceği önemli bir veri olarak değerlendiriliyor.

Çemezov’un Kremlin’de Putin’e verdiği mesaj ile bağımsız analistlerin 2025 boyunca takip ettiği üretim gerçekliği arasında ise dikkat çekici bir fark bulunduğu ifade ediliyor.

Kaynak: M5, The Defence Post