“Mavi Vatan”dan “Mavi Ekonomi”ye Türkiye’nin Deniz Gücü ve Denizkurdu Tatbikatı

Geleneksel askeri güç tanımlamaları sırasıyla “kara”, “deniz” ve “hava” unsurlarını ön plana çıkaran bir seyir izlemiştir. Her ne kadar son dönemde “siber-uzay” ve “uzay” kendi başlarına yeni muharebe meydanları olarak birer kuvvet çarpanı misyonu üstlenseler de deniz gücünün önemini gölgelemeleri mümkün değildir. Bilhassa deniz ülkesi olan devletler için bu durum daha da ehemmiyet arz etmektedir.

Örneğin, ABD’de her yıl savunma bütçesi görüşmeleri esnasında deniz kuvvetleri ile hava kuvvetleri arasında kimin daha fazla öncelenmesi ve daha yüksek bir finansman kaynağı aktarılması gerektiğine dair çetin tartışmalar yaşanmaktadır.

Öte yandan, deniz gücünü sadece askeri gücün bir uzantısından ibaret görmek hatalıdır. Zira hükmettiğiniz “deniz alanı ve derinliği”; aynı zamanda ticaret, ekonomi, ulaşım, çevre, turizm, sağlık, madencilik, enerji gibi çok çeşitli fayda ve avantajlara işaret etmektedir.

Limanlarınıza uğrayan ve demirleyen yabancı gemi sayısı, gemi inşa sanayiiniz ile tersanedeki istihdam oranlarınız, balıkçılık faaliyetleriyle karşıladığınız gıda ihtiyaç oranlarınız, ihraç ettiğiniz deniz mahsulleri ihracatınızın ulusal ekonominize katkısı, keşfettiğiniz deniz dibi maden yataklarınız, yenilenebilir enerji kaynakları vd. ayrı ayrı fırsatlar barındırmaktadır. Bu anlamda İsveç’te Gothenburg, Hollanda’da Amsterdam, İtalya’da Ceneviz, Fransa’da Marsilya, İspanya’da Valencia, Belçika’da Antwerp, Almanya’da Hamburg, Yunanistan’daki Pire limanlarının sağladığı sosyal ve ekonomik faydaları gözünüzde canlandırmak bile kâfidir.

Misal, bugün Güney Çin Denizi’ndeki mücadeleye binaen seyreden yüksek tansiyonun temel nedeni de dünyanın en önemli uluslararası nakliye güzergâhları arasında yer alması, petrol, doğalgaz ve balıkçılık açısından zengin kaynaklara sahip olmasından ötürüdür.

Kısaca bir ülke için askeri ölçekte deniz gücünü korumak ne kadar hayati ise; kıyı ve deniz çevresinden elde edeceği ekonomik gelirler açısından deniz ekosistemlerinin çeşitliliği ve üretkenliği ile enerji kaynaklarını koruyup kullanması da o kadar önemlidir.

Bu açıdan bakıldığında Türkiye’nin jeopolitik konumu itibarıyla üç tarafı denizlerle çevrili bir ülke olarak askeri güçten mavi ekonomiye uzanan geniş bir fırsat yelpazesine sahip olduğu unutulmamalıdır. Dolayısıyla Türkiye, gerek ulusal savunması gerekse ekonomik potansiyeli açısından deniz gücünü perçinleyerek idame ettirmekle mükelleftir.

Bu minvalde, Türkiye’nin yakın geçmişte icra ettiği “Mavi Vatan” tatbikatı, bir yönüyle “bayrak gösterme” gayesiyle haiz olunan imkân ve kabiliyetleri sergilerken; diğer yönüyle hâlihazırda Doğu Akdeniz’de yaşanan gerilime “ekonomik münhasır bölge” ilanıyla bir cevap niteliğindedir.

HARP OYUNU SİMÜLASYONU VE TATBİKATLARA HAZIRLIK SÜRECİ

Esasında devletler, kuvvet bazında icra ettikleri tatbikatları önceden simülasyonlar aracılığıyla bilgisayar ortamlarında uygulamaktadırlar. Henüz harbiye eğitim çağındaki subaylar, bilgisayar destekli simülasyon derslerinde bir tatbikatın nasıl planlandığını, harp hazırlık safhalarını, muharebe meydanını, savaş araç ve gereçlerini, birlik düzenlerini, savunma ve hücum prensiplerini, gerçek savaş ortamındaki taktik, operatif ve stratejik düzey hamleleri tanıyıp öğrenmeye başlarlar.

Ancak harp oyunu simülasyonları; modeline, yazılımına, harekâtın niteliğine ve kapsamına göre çeşitlilik sergiler. Örneğin, müşterek harp oyunu simülasyonundaki kurgu, rakip sayısı ile rakiplerin imkân ve kabiliyetleri gibi çok sayıda sabit ve değişken unsurun detaylandırılmasını gerekli kılar. Keza bir simülasyondaki yapay zekâ düzeyi, -modelin otonom davranabilme yeteneği- oynayan kişinin makinenin öğrenme kapasitesi ve hızı karşısında yeni taktikler geliştirmesini sağlar. Bir anlamda karşınızda öğrenen ve size cevap verebilen bir hasım söz konusudur. Nitekim gelişen bilgisayar ve yazılım teknolojileri, askerlerin sanal ortamdaki tatbikat ve harp deneyimlemelerini giderek daha gerçekçi ve realize edilebilir bir niteliğe büründürmektedir.

Bu bağlamda, gerek bilgisayar destekli simülasyonlar gerekse askeri tatbikatlar; bir ülkenin silahlı kuvvetlerinin harbe hazırlık seviyesinin arttırılması, en kompleks muharebe ve çatışma ortamlarına uyum sağlanması, harp esnasında taktik, operatif ve stratejik kararlarda esneklik kazanılmasında son derece faydalı ve etkilidirler.

Devamı M5 Dergisi Haziran 2019 Sayısında…

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir